DEVLET MEMURLARI KANUNU
Kanun Numarası : 657
Kabul Tarihi : 14.7.1965
Yayımlandığı Resmi
Gazete : Tarih: 23.7.1965, Sayı:12056
KISIM- I
Genel Hükümler
BÖLÜM: 1
Kapsam, Amaç, Temel İlkeler, İstihdam Şekilleri
Kapsam:
Madde 1- (Değişik:31.7.1970- 1327/1 md.; 23.12.1972- KHK
1/1 md.; 30.5.1974- KHK 12/1 md.; aynen kabul: 15.5.1975- 1897/1 md.) Bu Kanun,
Genel ve Katma Bütçeli Kurumlar, İl Özel İdareleri, Belediyeler, İl Özel
İdareleri ve Belediyelerin kurdukları birlikler ile bunlara bağlı döner
sermayeli kuruluşlarda, kanunlarla kurulan fonlarda, kefalet sandıklarında veya
Beden Terbiyesi Bölge Müdürlüklerinde çalışan memurlar hakkında uygulanır.
Sözleşmeli ve geçici personel hakkında bu Kanunda belirtilen özel hükümler
uygulanır.
(Değişik: 19.2.1980- 2261/5 md.) Anayasa Mahkemesi üye ve yedek üyeleri ile
raportörleri; hakimlik ve savcılık mesleklerinde veya bu mesleklerden sayılan
görevlerde bulunanlar, Danıştay ve Sayıştay meslek mensupları ve Sayıştay savcı
ve yardımcıları, Üniversitelerin, İktisadi ve Ticari İlimler Akademilerinin,
Devlet Mühendislik ve Mimarlık Akademilerinin, Devlet Güzel Sanatlar
Akademilerinin, Türkiye ve Orta-Doğu Amme İdaresi Enstitüsünün öğretim üye ve
yardımcıları, Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestrası üyeleri, Genelkurmay Mehteran
Bölüğü Sanatkarları, Devlet Tiyatrosu ile Devlet Opera ve Balesi ve Belediye
Opera ve tiyatroları ile şehir ve belediye konservatuvar ve orkestralarının
sanatkar memurları, uzman memurları, uygulatıcı uzman memurları ve stajyerleri;
Spor-Toto Teşkilatında çalışan personel; subay, astsubay, uzman çavuş ve uzman
jandarmalar ile Emniyet Teşkilatı mensupları özel kanunları hükümlerine
tabidir.
Amaç:
Madde 2- (Değişik: 23.12.1972- KHK 2/1 md.) Bu Kanun, Devlet memurlarının
hizmet şartlarını, niteliklerini, atanma ve yetiştirilmelerini, ilerleme ve
yükselmelerini, ödev, hak, yüküm ve sorumluluklarını, aylıklarını ve
ödeneklerini ve diğer özlük işlerini düzenler.
Bu Kanunun uygulanmasını göstermek veya emrettiği hususları belirtmek üzere
tüzükler çıkarılır. Bu Kanunda öngörülen yönetmelikler Bakanlar Kurulu Kararı
ile yürürlüğe konulur.
Temel İlkeler:
Madde 3- Bu Kanunun temel ilkeleri şunlardır:
Sınıflandırma:
A) (Değişik: 31.7.1970- 1327/2 md.) Devlet kamu hizmetleri görevlerini ve bu
görevlerde çalışan Devlet memurlarını görevlerin gerektirdiği niteliklere ve
mesleklere göre sınıflara ayırmaktır.
Kariyer:
B) Devlet memurlarına, yaptıkları hizmetler için lüzumlu bilgilere ve yetişme
şartlarına uygun şekilde, sınıfları içinde en yüksek derecelere kadar ilerleme
imkanını sağlamaktır.
Liyakat:
C) Devlet kamu hizmetleri görevlerine girmeyi, sınıflar içinde ilerleme ve
yükselmeyi, görevin sona erdirilmesini liyakat sistemine dayandırmak ve bu
sistemin eşit imkanlarla uygulanmasında Devlet memurlarını güvenliğe sahip
kılmaktır.
İstihdam Şekilleri:
Madde 4- (Değişik: 31.7.1970- 1327/3 md.; 23.12.1972- KHK 2/1 md.; 30.5.1974-
KHK 12/1 md.; değiştirilerek kabul: 15.5.1975- 1897/1 md.; 12.2.1982- 2595/19
md.) Kamu hizmetleri; memurlar, sözleşmeli personel, geçici personel ve işçiler
eliyle gördürülür.
A) Memur:
Mevcut kuruluş biçimine bakılmaksızın, Devlet ve diğer kamu tüzel
kişiliklerince genel idare esaslarına göre yürütülen asli ve sürekli kamu
hizmetlerini ifa ile görevlendirilenler, bu Kanunun uygulanmasında memur
sayılır.
Yukarıdaki tanımlananlar dışındaki kurumlarda genel politika tespiti,
araştırma, planlama, programlama, yönetim ve denetim gibi işlerde görevli ve
yetkili olanlar da memur sayılır.
B) Sözleşmeli Personel:
Kalkınma planı, yıllık program ve iş programlarında yer alan önemli
projelerin hazırlanması, gerçekleştirilmesi, işletilmesi ve işlerliği için şart
olan, zaruri ve istisnai hallere münhasır olmak üzere özel bir meslek bilgisine
ve ihtisasına ihtiyaç gösteren geçici işlerde, kurumun teklifi üzerine Devlet
Personel Başkanlığı ve Maliye Bakanlığının görüşleri alınarak Bakanlar Kurulunca
geçici olarak sözleşme ile çalıştırılmasına karar verilen ve işçi sayılmayan
kamu hizmeti görevlileridir. (36 ncı maddenin II- Teknik Hizmetler Sınıfında
belirtilen görevlerde yukarıdaki fıkra uyarınca çalıştırılanlar için, işin
geçici şartı aranmaz.)
Bunlara ödenebilecek ücretlerin üst sınırları (Ek ibare: 27.4.2005 tarihli
R.G. ve 5335 sayılı Kanun) ile verilecek iş sonu tazminatı miktarı,
kullandırılacak izinler ve bu hususlara ilişkin esas ve usûller Bakanlar
Kurulunca kararlaştırılır.
Ancak, yabancı uyrukluların; tarihi belge ve eski harflerle yazılmış arşiv
kayıtlarını değerlendirenlerin; mütercimlerin; tercümanların; dava adedinin
azlığı nedeni ile kadrolu avukat istihdamının gerekli olmadığı yerlerde
avukatların, (...)1 kadrolu istihdamın mümkün olamadığı hallerde, Bakanlar
Kurulunca tespit edilecek esas ve şartlarla tabip veya uzman tabiplerin; Adli
Tıp Müessesesi uzmanlarının; Devlet Konservatuvrları sanatçı öğretim üyelerinin;
İstanbul Belediyesi Konservatuvarı sanatçılarının; Milli Savunma Bakanlığı ile
Jandarma Genel Komutanlığı ve dış kuruluşlarda belirli bazı hizmetlerde
çalıştırılacak personelin de zorunlu hallerde sözleşme ile istihdamları
caizdir.
(Ek fıkra : 5.7.1991- KHK 433/1 md.; mülga: 27.12.1991- KHK 475/11 md.)
C) Geçici Personel:
Bir yıldan az süreli veya mevsimlik hizmet olduğuna Devlet Personel
Başkanlığının ve Maliye Bakanlığının görüşlerine dayanılarak Bakanlar Kurulunca
karar verilen görevlerde ve belirtilen ücret ve adet sınırları içinde sözleşme
ile çalıştırılan ve işçi sayılmayan kimselerdir.
D) İşçiler:
(Değişik: 22.8.1973- KHK 7/1 md.) (A), (B) ve (C) fıkralarında belirtilenler
dışında kalan kişilerdir. Bunlar hakkında bu Kanun hükümleri uygulanmaz.
Dört İstihdam Şekli Dışında Personel Çalıştırılamayacağı:
Madde 5- (Değişik: 23.12.1972– KHK 2/1 md.) Bu Kanuna tabi kurumlar, dördüncü
maddede yazılı dört istihdam şekli dışında personel çalıştıramazlar.
BÖLÜM: 2
Ödevler ve Sorumluluklar
Sadakat:
Madde 6- (Değişik: 12/5/1982- 2670/1 md.) Devlet memurları, Türkiye
Cumhuriyeti Anayasasına ve kanunlarına sadakatla bağlı kalmak ve milletin
hizmetinde Türkiye Cumhuriyeti kanunlarını sadakatla uygulamak zorundadırlar.
Devlet memurları bu hususu "Asli Devlet Memurluğuna" atandıktan sonra en geç bir
ay içinde kurumlarınca düzenlenecek merasimle yetkili amirlerin huzurunda
yapacakları yeminle belirtirler ve özlük dosyalarına konulacak aşağıdaki"Yemin
Belgesi" ni imzalayarak göreve başlarlar.
“Türkiye Cumhuriyeti Anayasasına, Atatürk İnkılap ve İlkelerine, Anayasada
ifadesi bulunan Türk Milliyetçiliğine sadakatla bağlı kalacağıma; Türkiye
Cumhuriyeti kanunlarını milletin hizmetinde olarak tarafsız ve eşitlik
ilkelerine bağlı kalarak uygulayacağıma; Türk Milletinin milli, ahlaki, insani,
manevi ve kültürel değerlerini benimseyip, koruyup bunları geliştirmek için
çalışacağıma; insan haklarına ve Anayasanın temel ilkelerine dayanan milli,
demokratik, laik, bir hukuk devleti olan Türkiye Cumhuriyetine karşı görev ve
sorumluluklarımı bilerek, bunları davranış halinde göstereceğime namusum ve
şerefim üzerine yemin ederim.”
Tarafsızlık ve Devlete Bağlılık:
Madde 7- (Değişik: 12.5.1982- 2670/2 md.) Devlet memurları siyasi partiye üye
olamazlar, herhangi bir siyasi parti, kişi veya zümrenin yararını veya zararını
hedef tutan bir davranışta bulunamazlar; görevlerini yerine getirirlerken dil,
ırk, cinsiyet, siyasi düşünce, felsefi inanç, din ve mezhep gibi ayırım
yapamazlar; hiçbir şekilde siyasi ve ideolojik amaçlı beyanda ve eylemde
bulunamazlar ve bu eylemlere katılamazlar.
Devlet memurları her durumda Devletin menfaatlerini korumak
mecburiyetindedirler. Türkiye Cumhuriyeti Anayasasına ve kanunlarına aykırı
olan, memleketin bağımsızlığını ve bütünlüğünü bozan Türkiye Cumhuriyetinin
güvenliğini tehlikeye düşüren herhangi bir faaliyette bulunamazlar. Aynı
nitelikte faaliyet gösteren herhangi bir harekete, gruplaşmaya, teşekküle veya
derneğe katılamazlar, bunlara yardım edemezler.
Davranış ve İşbirliği:
Madde 8- Devlet memurları, resmi sıfatlarının gerektirdiği itibar ve güvene
layık olduklarını hizmet içindeki ve dışındaki davranışlariyle göstermek
zorundadırlar.
Devlet memurlarının işbirliği içinde çalışmaları esastır.
Yurt Dışında Davranış:
Madde 9- Devlet memurlarından sürekli veya geçici görevle veya yetişme,
inceleme ve araştırma için yabancı memleketlerde bulunanlar Devlet itibarını
veya görev haysiyetini zedeleyici fiil ve davranışlarda bulunamazlar.
Amir Durumda Olan Devlet Memurlarının Görev ve Sorumlulukları:
Madde 10- (Değişik: 12.5.1982- 2670/3 md.) Devlet memurları amiri oldukları
kuruluş ve hizmet birimlerinde kanun, tüzük ve yönetmeliklerle belirlenen
görevleri zamanında ve eksiksiz olarak yapmaktan ve yaptırmaktan, maiyetindeki
memurlarını yetiştirmekten, hal ve hareketlerini takip ve kontrol etmekten
görevli ve sorumludurlar.
Amir, maiyetindeki memurlara hakkaniyet ve eşitlik içinde davranır. Amirlik
yetkisini kanun, tüzük ve yönetmeliklerde belirtilen esaslar içinde
kullanır.
Amir, maiyetindeki memurlara kanunlara aykırı emir veremez ve maiyetindeki
memurdan hususi bir menfaat temin edecek bir talepte bulunamaz, hediyesini kabul
edemez ve borç alamaz.
Devlet Memurlarının Görev ve Sorumlulukları:
Madde 11- (Değişik: 12.5.1982- 2670/4 md.) Devlet memurları kanun, tüzük ve
yönetmeliklerde belirtilen esaslara uymakla ve amirler tarafından verilen
görevleri yerine getirmekle yükümlü ve görevlerinin iyi ve doğru yürütülmesinden
amirlerine karşı sorumludurlar.
Devlet memuru amirinden aldığı emri, Anayasa, kanun, tüzük ve yönetmelik
hükümlerine aykırı görürse, yerine getirmez ve bu aykırılığı o emri verene
bildirir. Amir emrinde ısrar eder ve bu emrini yazı ile yenilerse, memur bu emri
yapmağa mecburdur. Ancak emrin yerine getirilmesinden doğacak sorumluluk emri
verene aittir.
Konusu suç teşkil eden emir, hiçbir suretle yerine getirilmez; yerine getiren
kimse sorumluluktan kurtulamaz.
Acele hallerde kamu düzeninin ve kamu güvenliğinin korunması için kanunla
gösterilen istisnalar saklıdır.
Kişisel Sorumluluk ve Zarar:
Madde 12- (Değişik: 12.5.1982- 2670/5 md.) Devlet memurları, görevlerini
dikkat ve itina ile yerine getirmek ve kendilerine teslim edilen Devlet malını
korumak ve her an hizmete hazır halde bulundurmak için gerekli tedbirleri almak
zorundadırlar.
Devlet memurunun kasıt, kusur, ihmal veya tedbirsizliği sonucu idare zarara
uğratılmışsa, bu zararın ilgili memur tarafından rayiç bedeli üzerinden ödenmesi
esastır.
Zararların ödettirilmesinde bu konudaki genel hükümler uygulanır. Ancak
fiilin meydana geldiği tarihte en alt derecenin birinci kademesinde bulunan
memurun brüt aylığının yarısını geçmeyen zararlar, kabul etmesi halinde disiplin
amiri veya yetkili disiplin kurulu kararına göre ilgili memurca ödenir.
Kişilerin Uğradıkları Zararlar:
Madde 13- (Değişik: 12.5.1982- 2670/6 md.; 6.6.1990- 3657/1 md.) Kişiler kamu
hukukuna tabi görevlerle ilgili olarak uğradıkları zararlardan dolayı bu
görevleri yerine getiren personel aleyhine değil, ilgili kurum aleyhine dava
açarlar. Ancak, Devlet dairelerine tevdi veya bu dairelerce tahsil veya muhafaza
edilen para ve para hükmündeki değerli kağıtların ilgili personel tarafından
zimmete geçirilmesi halinde, zimmete geçirilen miktar, cezai takibat sonucu
beklenmeden Hazine tarafından hak sahibine ödenir. Kurumun, genel hükümlere göre
sorumlu personele rücu hakkı saklıdır.
(Ek Fıkra: 26.3.2002- 4748/3 md.) İşkence ya da zalimane, gayri insani veya
haysiyet kırıcı muamele suçları nedeniyle Avrupa İnsan Hakları Mahkemesince
verilen kararlar sonucunda Devletçe ödenen tazminatlardan dolayı sorumlu
personele rücu edilmesi hakkında da yukarıdaki fıkra hükmü uygulanır.
12 nci maddeyle bu maddede belirtilen zararların nevi, miktarlarının tespiti,
takibi, amirlerin sorumlulukları ve yapılacak işlemlerle ilgili diğer hususlar
Başbakanlıkça düzenlenecek yönetmelikle belirlenir.
Mal Bildirimi:
Madde 14- Devlet memurları, kendileriyle eşlerine ve velayetleri altındaki
çocuklarına ait taşınır ve taşınmaz malları, alacak ve borçları hakkında, özel
kanunda yazılı hükümler uyarınca, mal bildirimi verirler.
Basına Bilgi veya Demeç Verme:
Madde 15- (Değişik: 12.5.1982- 2670/7 md.) Devlet Memurları, kamu görevleri
hakkında basına, haber ajanslarına veya radyo ve televizyon kurumlarına bilgi
veya demeç veremezler. Bu konuda gerekli bilgi ancak bakanın yetkili kılacağı
görevli; illerde valiler veya yetkili kılacağı görevli tarafından
verilebilir.
Askeri hizmet ile ilgili bilgiler özel kanunların yetkili kıldığı personel
dışında hiç bir kimse tarafından açıklanamaz.
Resmi Belge, Araç ve Gereçlerin Yetki Verilen Mahaller Dışına
Çıkarılmaması ve İadesi:
Madde 16- (Değişik: 12.5.1982- 2670/8 md.) Devlet memurları görevleri ile
ilgili resmi belge, araç ve gereçleri, yetki verilen mahaller dışına
çıkaramazlar, hususi işlerinde kullanamazlar.
Devlet memurları görevleri icabı kendilerine teslim edilen resmi belge, araç
ve gereçleri görevleri sona erdiği zaman iade etmek zorundadırlar. Bu zorunluluk
memurun mirasçılarına da şamildir.
BÖLÜM: 3
Genel Haklar
Uygulamayı İsteme Hakkı:
Madde 17- Devlet memurları, bu Kanun ve bu Kanuna dayanılarak yayınlanan
tüzük ve yönetmeliklere göre tayin ve tesbit olunup yürürlükte bulunan
hükümlerin kendileri hakkında aynen uygulanmasını istemek hakkına
sahiptirler.
Güvenlik:
Madde 18- Kanunlarda yazılı haller dışında Devlet memurunun memurluğuna son
verilemez, aylık ve başka hakları elinden alınamaz.
Emeklilik:
Madde 19- Devlet memurlarının, özel kanununda yazılı belirli şartlar içinde,
emeklilik hakları vardır.
Çekilme:
Madde 20- Devlet memurları, bu Kanunda belirtilen esaslara göre memurluktan
çekilebilirler.
Müracaat, Şikayet ve Dava Açma:
Madde 21- (Değişik: 12.5.1982- 2670/9 md.) Devlet memurları kurumlarıyla
ilgili resmi ve şahsi işlerinden dolayı müracaat; amirleri veya kurumları
tarafından kendilerine uygulanan idari eylem ve işlemlerden dolayı şikayet ve
dava açma hakkına sahiptirler.
Müracaat ve şikayetler söz veya yazı ile en yakın amirden başlayarak silsile
yolu ile şikayet edilen amirler atlanarak yapılır.
Müracaat ve şikayetler incelenerek en kısa zamanda ilgiliye bildirilir.
Müracaat ve şikayetlerle ilgili esas ve usuller Başbakanlıkça hazırlanacak bir
yönetmelikle düzenlenir.
Sendika Kurma:
Madde 22- (Mülga: 23.12.1972– KHK 2/5 md.; yeniden Düzenleme:
12.6.1997-4275/1 md.) Devlet memurları, Anayasada ve özel kanununda belirtilen
hükümler uyarınca sendikalar ve üst kuruluşlar kurabilir ve bunlara üye
olabilirler.
İzin:
Madde 23- Devlet memurları, bu Kanunda gösterilen süre ve şartlarla izin
hakkına sahiptirler.
Kovuşturma ve Yargılama:
Madde 24- Devlet memurlarının görevleri ile ilgili veya görevleri sırasında
işledikleri suçlardan dolayı soruşturma ve kovuşturma yapılması ve haklarında
dava açılması özel hükümlere tabidir.
İsnat ve İftiralara Karşı Koruma:
Madde 25- Devlet memurları hakkındaki ihbar ve şikayetler, garaz veya
mücerret hakaret için, uydurma bir suç isnadı suretiyle yapıldığı ve soruşturma
veya yargılamanın tabi olduğu kanuni işlem sonucunda bu isnat sabit olmadığı
takdirde, merkezde bu memurun en büyük amiri, illerde valiler, isnatta
bulunanlar hakkında kamu davası açılmasını Cumhuriyet Savcılığından
isterler.
BÖLÜM: 4
Yasaklar
Toplu Eylem ve Hareketlerde Bulunma Yasağı:
Madde 26- (Değişik: 12.5.1982- 2670/10 md.) Bu Kanunun 21 inci maddesi ile
hükme bağlanan hakkın kullanılmasında birden fazla Devlet memurunun toplu olarak
söz ve yazı ile müracaatları ve şikayetleri yasaktır.
Devlet memurlarının kamu hizmetlerini aksatacak şekilde memurluktan kasıtlı
olarak birlikte çekilmeleri veya görevlerine gelmemeleri veya görevlerine
gelipte Devlet hizmetlerinin ve işlerinin yavaşlatılması veya aksatılması
sonucunu doğuracak eylem ve hareketlerde bulunmaları yasaktır.
Grev Yasağı:
Madde 27- Devlet memurlarının greve karar vermeleri, grev tertiplemeleri,
ilan etmeleri, bu yolda propaganda yapmaları yasaktır.
Devlet memurları, herhangi bir greve veya grev teşebbüsüne katılamaz, grevi
destekleyimez veya teşvik edemezler.
Ticaret ve Diğer Kazanç Getirici Faaliyetlerde Bulunma Yasağı:
Madde 28- (Değişik: 30.5.1974- KHK 12/1 md.; değiştirilerek kabul: 15.5.1975-
1897/1 md.) Memurlar Türk Ticaret Kanununa göre (Tacir) veya (Esnaf)
sayılmalarını gerektirecek bir faaliyette bulunamaz, ticaret ve sanayi
müesseselerinde görev alamaz, ticari mümessil veya ticari vekil veya kollektif
şirketlerde ortak veya komandit şirkette komandite ortak olamazlar. (Görevli
oldukları kurumların iştiraklerinde kurumlarını temsilen alacakları görevler
hariç).
Memurların üyesi oldukları yapı, kalkınma ve tüketim kooperatifleri ile
kanunla kurulmuş yardım sandıklarının yönetim ve denetim kurulları üyelikleri
görevleri ve özel kanunlarda belirtilen görevler bu yasaklamanın dışındadır.
Eşleri, reşit olmayan veya mahcur olan çocukları, yasaklanan faaliyetlerde
bulunan memurlar bu durumu 15 gün içinde bağlı oldukları kuruma bildirmekle
yükümlüdürler.
Hediye Alma, Menfaat Sağlama Yasağı:
Madde 29- Devlet memurlarının doğrudan doğruya veya aracı eliyle hediye
istemeleri ve görevleri sırasında olmasa dahi menfaat sağlama amacı ile hediye
kabul etmeleri veya iş sahiplerinden borç para istemeleri ve almaları
yasaktır.
(Ek fıkra: 25/05/2004 - 5176 S.K./9. md.) Kamu Görevlileri Etik Kurulu,
hediye alma yasağının kapsamını belirlemeye ve en az genel müdür veya eşiti
seviyedeki üst düzey kamu görevlilerince alınan hediyelerin listesini
gerektiğinde her takvim yılı sonunda bu görevlilerden istemeye yetkilidir.
Denetimindeki Teşebbüsten Menfaat Sağlama Yasağı:
Madde 30- Devlet memurunun, denetimi altında bulunan veya kendi görevi veya
mensup olduğu kurum ile ilgisi olan bir teşebbüsten, doğrudan doğruya veya aracı
eliyle her ne ad altında olursa olsun bir menfaat sağlaması yasaktır.
Gizli Bilgileri Açıklama Yasağı:
Madde 31- (Değişik: 12.5.1982- 2670/11 md.) Devlet memurlarının kamu
hizmetleri ile ilgili gizli bilgileri görevlerinden ayrılmış bile olsalar,
yetkili bakanın yazılı izni olmadıkça açıklamaları yasaktır.
KISIM- II
Sınıflandırma
Sınıf:
Madde 32- (Mülga: 30.5.1974- KHK 12/7 md.; aynen kabul: 15.5.1975- 1897/7
md.)
Kadroların Tespiti:
Madde 33- (31.7.1970- 1327/6 md.; 31.7.1972- KHK 2/1 md.; 30.5.1974- KHK
12/1md.; değiştirilerek kabul: 15.5.1975- 1897/1 md.) Kadrosuz memur
çalıştırılamaz.
Genel ve Katma Bütçeli kuruluşlarla bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlar;
kanunlarla kurulan fonlar, kefalet sandıkları ve Beden Terbiyesi Bölge
Müdürlüklerinde memur deyimine giren kişilere gördürülen hizmetlerin
gerektirdiği görevler için tespit olunan kadrolar Genel Kadro Kanununda
gösterilir. Milli Güvenliğe ilişkin kadrolardan gizli kalması gerekenler
hakkında bu hüküm uygulanmaz.
İl özel idareleri ve belediyeler ile bunların kurdukları birliklerin
kadroları yetkili organlarınca hazırlanarak İçişleri Bakanlığının onayı ile
tamamlanır.
Yukarıdaki fıkrada sözü edilen kadroların kaldırılması veya bu kadrolarda
yapılacak değişiklikler de aynı usule tabidir.
Kadroların Hazırlanması:
Madde 34- (Değişik: 31.7.1970- 1327/7 md.) Devlet memurları için kurumlarınca
teklif edilen kadrolar Maliye Bakanlığı, Devlet Personel Başkanlığı ve ilgili
kurumca birlikte hazırlanır.
1, 2, 3 ve 4 üncü derecede kadro ihdas edilebilmesi için ayrıca Maliye
Bakanlığı ile Devlet Personel Başkanlığının görüşüne dayanılarak Bakanlar Kurulu
Kararı alınması şarttır. (Milli Güvenliğe ilişkin kadrolar dairesince hazırlanır
ve özel kanununda yazılı şekle uygun olarak onanır.)
Kadro Cetvelleri:
Madde 35- (Değişik: 31.7.1970- 1327/8 md.) 33 ve 34 üncü maddeler uyarınca
hazırlanan kadro cetvellerinde:
Her kurum için gerekli kadroların sınıfı, derecesi, unvanı ve adedi
gösterilir.
Tesis Edilen Sınıflar:
Madde 36- (Değişik: 30.5.1974- KHK 12/1 md.; değiştirilerek kabul: 15.5.1975-
1897/1 md.) Bu Kanuna tabi kurumlarda çalıştırılan memurların sınıfları aşağıda
gösterilmiştir.
I- GENEL İDARE HİZMETLERİ SINIFI:
Bu Kanunun kapsamına dahil kurumlarda yönetim, icra, büro ve benzeri
hizmetleri gören ve bu Kanunla tespit edilen diğer sınıflara girmeyen memurlar
Genel İdare Hizmetleri sınıfını teşkil eder.
II- TEKNİK HİZMETLER SINIFI:
Bu Kanunun kapsamına giren kurumlarda meslekleriyle ilgili görevleri fiilen
ifa eden ve meri hükümlere göre yüksek mühendis, mühendis, yüksek mimar, mimar,
Mimarlık ve Mühendislik Fakültesi veya bölümlerinden mezun Şehir Plancısı,
Yüksek Şehir Plancısı, Yüksek Bölge Plancısı1, jeolog, hidrojeolog, hidrolog,
jeofizikçi, fizikçi, kimyager, matematikçi, istatistikçi, yöneylemci (Hareket
araştırmacısı), matematiksel iktisatçı, ekonomici ve benzeri ile teknik öğretmen
okullarından mezun olup da, öğretmenlik mesleği dışında teknik hizmetlerde
çalışanlar, 3437 ve 9.5.1969 tarih ve 1177 sayılı Kanunlara göre tütün eksperi
yetiştirilenler ile müskirat ve çay eksperleri, fen memuru, yüksek tekniker,
tekniker, teknisyen ve emsali teknik unvanlara sahip olup, en az orta derecede
mesleki tahsil görmüş bulunanlar, Teknik Hizmetler sınıfını teşkil eder.
III- SAĞLIK HİZMETLERİ VE YARDIMCI SAĞLIK HİZMETLERİ SINIFI:
Bu sınıf, sağlık hizmetlerinde (Hayvan sağlığı dahil) mesleki eğitim görerek
yetişmiş olan tabip, diş tabibi, eczacı, veteriner hekim gibi memurlar ile bu
hizmet sahasında çalışan yüksek öğrenim görmüş fizikoterapist, tıp teknoloğu,
ebe, hemşire, sağlık memuru, sosyal hizmetler mütehassısı, biyolog, psikolog,
diyetçi, sağlık mühendisi, sağlık fizikçisi, sağlık idarecisi ile ebe ve
hemşire, hemşire yardımcısı, (Fizik tedavi, laboratuvar, eczacı, diş anestezi,
röntgen teknisyenleri ve yardımcıları, çevre sağlığı ve toplum sağlığı
teknisyeni dahil) sağlık savaş memuru, hayvan sağlık memuru ve benzeri sağlık
personelini kapsar.
(Ek paragraf: 10/7/2003 - 4924/11 md.) Bu sınıfa dahil personel tarafından
yerine getirilmesi gereken hizmetler, lüzumu halinde bedeli döner sermaye
gelirlerinden ödenmek kaydıyla, Bakanlıkça tespit edilecek esas ve usullere göre
hizmet satın alınması yoluyla gördürülebilir.
IV- EĞİTİM VE ÖĞRETİM HİZMETLERİ SINIFI:
Bu sınıf, bu Kanun kapsamına giren kurumlarda eğitim ve öğretim vazifesiyle
görevlendirilen öğretmenleri, ilköğretim müfettişlerini ve yardımcılarını3
kapsar.
V- AVUKATLIK HİZMETLERİ SINIFI:
Avukatlık hizmetleri sınıfı, özel kanunlarına göre avukatlık ruhsatına sahip,
baroya kayıtlı ve kurumlarını yargı mercilerinde temsil yetkisini haiz olan
memurları kapsar.
VI- DİN HİZMETLERİ SINIFI:
Din hizmetleri sınıfı, özel kanunlarına göre çeşitli derecelerde dini eğitim
görmüş olan ve dini görev yapan memurları kapsar.
VII- EMNİYET HİZMETLERİ SINIFI
Bu sınıf, özel kanunlarına göre polis, komiser muavini, komiser, başkomiser,
emniyet müfettişi, polis müfettişi, emniyet amiri ve emniyet müdürü ve emniyet
müdürü sıfatını kazanmış emniyet mensubu memurları kapsar.
VIII- YARDIMCI HİZMETLER SINIFI:
Yardımcı hizmetler sınıfı, kurumlarda her türlü yazı ve dosya dağıtmak ve
toplamak, müracaat sahiplerini karşılamak ve yol göstermek; hizmet yerlerini
temizleme, aydınlatma ve ısıtma işlerinde çalışmak veya basit iklim rasatlarını
yapmak; ilaçlama yapmak veya yaptırmak veya tedavi kurumlarında hastaların ve
hastanelerin temizliği ve basit bakımı ile ilgili hizmetleri yapmak veya
kurumlarda, çarşı ve mahallelerde koruma ve muhafaza hizmetleri gibi ana
hizmetlere yardımcı mahiyetteki görevlerde her kurumun özel bünyesine göre ve
yine bu mahiyette olmak üzere ihdasına lüzum gördüğü yardımcı hizmetleri ifa ile
görevli bulunanlardan 4 üncü maddenin (D) bendinde tanımlananların dışında
kalanları kapsar.
(Ek: 28.3.1988- KHK 318/1 md.) Bu sınıfa dahil personel tarafından yerine
getirilmesi gereken hizmetlerden hizmet yerlerinin ve tedavi kurumlarının
temizlenmesi, tesisatın bakım ve işletilmesi ve benzeri nitelikteki hizmetlerin
üçüncü şahıslara ihale yoluyla gördürülmesi mümkündür.
(Ek fıkra: 18.5.1994- KHK 527/1 md.; mülga: 28.2.1995- 4081/3 md.)
IX- MÜLKİ İDARE AMİRLİĞİ HİZMETLERİ SINIFI:
Bu sınıf, valiler ve kaymakamlar ile bu sıfatları kazanmış olup İçişleri
Bakanlığı merkez ve iller kuruluşunda çalışanları ve maiyet memurlarını
kapsar.
X- MİLLİ İSTİHBARAT HİZMETLERİ SINIFI:
Bu sınıf, Milli İstihbarat Teşkilatı kadrolarında veya bu teşkilat emrinde
çalıştırılanlardan özel kanunlarında gösterilen veya Başbakanlıkça tespit edilen
görevleri ifa edenleri kapsar.
ORTAK
HÜKÜMLER
A)
Sınıfların öğrenim durumlarına göre giriş ve
yükselebilecek derece ve kademeleri
aşağıda gösterilmiştir.
| . |
Giriş |
Yükselinebilecek |
| Öğrenim Durumu |
Derece |
Kademe |
Derece |
Kademe |
| İlkokulu bitirenler |
15 |
1 |
7 |
son |
| Ortaokulu bitirenler |
14 |
2 |
5 |
son |
| Ortaokul dengi mesleki veya teknik öğrenimi
bitirenler |
14 |
3 |
5 |
son |
| Ortaokul üstü 1 yıl mesleki veya teknik öğrenimi
bitirenler |
13 |
1 |
4 |
son |
| Ortaokul üstü 2 yıl mesleki veya teknik öğrenimi
bitirenler |
13 |
2 |
4 |
son |
| Liseyi bitirenler |
13 |
3 |
3 |
son |
| Lise dengi mesleki veya teknik öğrenimi bitirenler |
12 |
2 |
3 |
son |
| Lise veya dengi okullar üstü 1 yıllık mesleki veya teknik
öğrenimi bitirenler |
11 |
1 |
2 |
son |
| Lise veya dengi okullar üstü 2 yıl veya ortaokul
üstü en az 5 yıllık mesleki veya teknik öğrenimi bitirenler |
10 |
1 |
2 |
son |
| Lise veya dengi okullar üstü 3 yıl teknik veya mesleki
öğrenimi bitirenler |
10 |
2 |
2 |
son |
| 2 yıl süreli yüksek öğrenimi bitirenler |
10 |
2 |
1 |
son |
| 3 yıl süreli yüksek öğrenimi bitirenler |
10 |
3 |
1 |
son |
| 4 yıl süreli yüksek öğrenimi bitirenler |
9 |
1 |
1 |
son |
| 5 yıl süreli yüksek öğrenimi bitirenler |
9 |
2 |
1 |
son |
| 6 yıl süreli yüksek öğrenimi bitirenler |
9 |
3 |
1 |
son |
1- Avukatlık stajını açıkta
iken yapanlara iki, memuriyette iken yapanlara bir kademe ilerlemesi uygulanır.
2- Dört yıl süreli yüksek öğrenimi bitirenlerden yüksek mühendis, mühendis,
yüksek mimar, mimar sıfatını almış olanlar ile bunlardan öğretmenlik hizmetinde
çalışanlar, Erkek Teknik Yüksek Öğretmen Okulu, Erkek Teknik Öğretmen Okulu ve
Devlet Tatbiki Güzel Sanatlar Yüksek Okulu mezunları, İstanbul Devlet Güzel
Sanatlar Akademisi ile Uygulamalı Endüstri Sanatları Yüksek Okulu mezunları1,
Teknik Eğitim Fakültesi (Yüksek Teknik Öğretmen Okulu) ve Güzel Sanatlar
Fakültesi, (İstanbul Devlet Tatbiki Güzel Sanatlar Yüksek Okulu) mezunları2,
öğrenimlerine göre tespit edilen giriş derece ve kademelerine bir derece,
3- Beş yıl ve daha fazla süreli yüksek öğrenimini bitirenlerden yüksek
mühendis, mühendis, yüksek mimar, mimar sıfatını almış olanlar ile bunlardan
eğitim ve öğretim hizmetinde çalışanlar öğrenimlerine göre tespit edilen giriş
derece ve kademelerine bir derece,
4- Teknik hizmetler sınıfında görev almak şartiyle jeolog, jeofizikçi,
hidrojeolog, hidrolog, jeomorfolog, kimyager, fizikçi, matematikçi, istatikçi,
yöneylemci (Harekat araştırmacısı), matematiksel iktisatçı (Ekonometrici),
Mimarlık ve Mühendislik Fakültesi veya bölümlerinden mezun Şehir Plancısı,
Yüksek Şehir Plancısı, Yüksek Bölge Plancısı3, Erkek Teknik Öğretmen Okulu
mezunları, fen memurları, teknikerler ve yüksek teknikerler, tütün ve müskirat
eksperleri, tarım alet ve makineleri Uzmanlık Yüksek Okulu mezunları ile benzeri
fen bilimleri ve teknik bilimler lisansiyerleri, Gazi Üniversitesi Mesleki
Eğitim Fakültesi Teknoloji Bölümü İş ve Teknik Anabilim Dalı mezunları4,
üniversitelerin arkeoloji ve sanat tarihi bölümlerinin prehistorya,
protohistorya ve önasya arkeolojisi, klasik arkeoloji anabilim dallarından mezun
olanlar5, Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Ev Ekonomisi Yüksek Okulundan
mezun olanlar6 öğrenimlerine göre tespit edilen giriş derece ve kademelerine bir
derece,7
5- Dört yıl ve daha fazla süreli yüksek öğrenim görenlerden tabip, diş
tabibi, veteriner hekim, eczacı ile benzeri sağlık bilimleri lisansiyerleri
(Hayvan sağlığı dahil), Biyolog unvanına sahip akademik personel8 giriş derece
ve kademelerine bir derece eklenmek suretiyle bulunacak derece ve kademelerden
hizmete alınırlar.
6- a) Lise ve dengi okul mezunu olup, özel kanunları gereğince sınava tabi
tutularak orta dereceli okul öğretmenliği ehliyetini alanlar ve ilköğretim
müfettişliği unvanını kazananlar, mesleki ve teknik öğretim okulları meslek,
atelye veya kurs öğretmenliğinde görevlendirilenler ile özel kanunlarına ya da
özel kanunların verdiği izne dayanılarak orta dereceli okul öğretmenliğine
atananlar 11 inci derecenin birinci kademesinden hizmete alınırlar.
b) Ortaokul ve dengi, lise ve dengi okulların, normal öğrenim süresinden
fazla olması halinde, başarılı her öğrenim yılı için bir kademe ilerlemesi
uygulanır. Bunlardan teknik öğretim okulları mezunlarına, meslekleri ile ilgili
görevlerde çalışmaları halinde ayrıca bir kademe ilerlemesi daha verilir.
7- a) Kurumlarınca açılan ve bir kısım görevlere atanmada kanuni nitelik
olarak şart koşulan kursları, memurluğa girmeden önce başarı ile bitirenler
hakkında bu meslekleri ile ilgili görevlerde çalışmış olmak ve 3 kademeyi
geçmemek şartiyle, bu kurslarda geçirdikleri başarılı sürelerin her yılı için
bir kademe ilerlemesi uygulanır.
b) Diyanet İşleri Başkanlığı kuruluşunda halen görevli bulunanlarla yeniden
göreve atanacaklardan hafız oldukları Diyanet İşleri Başkanlığınca tespit
edilecek bir yönetmelik uyarınca belirlenenlere bir derece yükselmesi
verilir.(Lisans üstü eğitim sebebiyle verilen derece ve kademe ilerlemesi bu
fıkra gereğince verilen derece ilerlemesiyle birlikte uygulanamaz.)
8- a) Emniyet hizmetleri sınıfına girenlerden:
İlkokul, ortaokul ve dengi okulları bitirenler; ilkokul ve ortaokulu
bitirenlerin giriş derecelerine iki derece,
Lise ve dengi okulları bitirenler, liseyi bitirenler için tespit edilen giriş
derece ve kademesine bir derece bir kademe,
Yüksek öğrenimi bitirenler aynı yüksek öğrenimi bitirenler için tespit edilen
giriş derece ve kademesine bir derece,
b) Genel İdare Hizmetleri sınıfına girenlerden Orman Muhafaza Memuru ve
Başmemuru ile Gümrük muhafaza memur ve amirlerine ilkokul ve ortaokul ve lise
öğrenimleri için bu Kanunda tespit edilen giriş derece ve kademelerine bir
derece,
c) Mesleki öğrenim veya kurs görmek ve özel yarışma sınavını başarmak
suretiyle atanacak Cumhuriyet Senatosu ve Millet Meclisi Tutanak Müdürlüğü
stenograflarına öğrenim giriş derece ve kademelerine bir derece,
ilave edilmek suretiyle bulunacak derece ve kademelerden hizmete
alınırlar.
9- Memurluğa girmeden önce veya memuriyetleri sırasında yüksek öğrenim üstü
master derecesi almış olanlarla yüksek öğrenim kurumlarında en az bir yıl ilave
öğrenim yaparak lisans üstü ihtisas sertifikası alanlara bir kademe ilerlemesi,
tıpta uzmanlık belgesi alanlara, meslekleri ile ilgili öğrenim dallarında
doktora yapanlara bir derece yükselmesi uygulanır.
Master derecesini alıp bir kademe ilerlemesinden yararlanan memura, mesleği
ile ilgili öğrenim dalında doktora yaptığı takdirde iki kademe ilerlemesi
uygulanır.
10- Doktora üstü üniversite doçentliği unvanını üniversitede görevli iken
kazananlara bir derece, diğer memuriyetlerde iken bu unvanı kazananlara iki
kademe ilerlemesi uygulanır.
11- Değişik: 29/11/1984 - KHK - 243/1 md.) Mesleğe özel yarışma sınavına tabi
tutulmak suretiyle alınan; Başbakanlık, Bakanlık, Müsteşarlık ve bağımsız genel
müdürlükler müfettiş yardımcıları ile bağlı müfettiş yardımcıları ve Diyanet
İşleri Başkanlığı müfettiş yardımcıları, Sosyal Sigortalar Kurumu Başkanlığı
Müfettiş Yardımcıları ve Sigorta Müfettiş Yardımcıları, Başbakanlık Uzman
Yardımcıları, Devlet Planlama Teşkilatı Uzman Yardımcıları; Devlet Personel
Başkanlığı Devlet Personel Uzman Yardımcıları; Başbakanlık Yüksek Denetleme
Kurulu Uzman Yardımcıları; Hazine Müsteşarlığı Bankalar Yeminli Murakıp
Yardımcıları, Stajyer Hazine Kontrolörleri, Maiyet memurları; Dışişleri
Bakanlığı meslek memurları; Maliye Bakanlığı Hesap Uzman Yardımcıları, Sigorta
Denetleme Uzman Yardımcıları ve Aktüer Yardımcıları, Bakanlıklar merkez kuruluşu
stajyer kontrolörleri, (Değişik:27/6/1989 - KHK - 375/4 md.) İçişleri Bakanlığı
Dernekler Denetçi Yardımcıları, Devlet Bütçe Uzman Yardımcıları, Mali Suçları
Araştırma Uzman Yardımcıları, Tüketici ve Rekabet Uzman Yardımcıları, Marka
Uzman Yardımcıları, Patent Uzman Yardımcıları, Çevre ve Orman Uzman
Yardımcıları, Özürlüler Uzman Yardımcıları, Sosyal Yardım Uzman Yar- dımcıları,
Aile ve Sosyal Araştırma Uzman Yardımcıları, Kadının Statüsü Uzman Yardımcıları,
Bağ-Kur Denetmen Yardımcıları, Sosyal Güvenlik Uzman Yardımcıları, Çalışma Uzman
Yardımcıları ve Sosyal Güvenlik Eğitim Uzman Yardımcıları, Yurt Dışı İşçi
Hizmetleri Uzman Yardımcıları, İş Sağlığı ve Güvenlik Uzman Yardımcıları,
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Eğitim Uzman Yardımcıları, Kültür ve Turizm Uzman
Yardımcıları, Denizcilik Uzman Yardımcıları, Gümrük Uzman Yardımcıları, Sosyal
Sigorta Uzman Yardımcıları,Teknik Yardım Uzman Yardımcıları, Devlet Muhasebe
Uzman Yardımcıları, Devlet Malları Uzman Yardımcıları, Maliye Uzman
Yardımcıları, Devlet Gelir Uzman Yardımcıları, Milli Emlak Uzman Yardımcıları,
Vergi İstihbarat Uzman Yardımcıları, Gelir uzman Yardımcıları, Dış Ticaret
Müsteşarlığı Dış Ticarette Standardizasyon Denetmen Yardımcıları, Bakanlık ve
bağlı kuruluşların A.T. Uzman Yardımcıları, Hazine Uzman Yardımcıları, Dış
Ticaret Uzman Yardımcıları İlköğretim Müfettiş Yardımcıları ile İçişleri
Bakanlığı Planlama Uzman Yardımcıları, İstihdam ve Meslek Uzman Yardımcıları,
(Ek: 27.4.2005 tarihli R.G. ve 5335 sayılı Kanun) Belediye Müfettiş
Yardımcıları, Milli Savunma Bakanlığı Akaryakıt İkmal ve NATO POL Tesisleri
İşletme Başkanlığı Müfettiş Yardımcılarının özel yeterlik sınavı
yönetmeliklerine göre yapılacak yeterlik sınavlarında başarı göstererek
Müfettişliğe, Kaymakamlığa, Başbakanlık Uzmanlığına, Devlet Planlama
Uzmanlığına, Devlet Personel Uzmanlığına, Bankalar Yeminli Murakıplığına, Hesap
Uzmanlığına, Sigorta Denetleme Uzmanlığına ve Aktüerliğine, Kontrolörlüğe,
İçişleri Bakanlığı Dernekler Denetçiliğine, Devlet Bütçe Uzmanlığına, Sosyal
Güvenlik Uzmanlığına, Çalışma Uzmanlığına, Mali Suçları Araştırma Uzmanlığına,
Tüketici ve Rekabet Uzmanlığına, Marka Uzmanlığına, Patent Uzmanlığına, Çevre ve
Orman Uzmanlığına, Özürlüler Uzmanlığına, Sosyal Yardım Uzmanlığına, Aile ve
Sosyal Araştırma Uzmanlığına, Kadının Statüsü Uzmanlığına, Bağ-Kur
Denetmenliğine, Sosyal Güvenlik Uzmanlığına, Çalışma Uzmanlığına, Yurt Dışı İşçi
Hizmetleri Uzmanlığına, İş Sağlığı ve Güvenliği Uzmanlığına, Çalışma ve Sosyal
Güvenlik Eğitim Uzmanlığına, Kültür ve Turizm Uzmanlığına, Denizcilik
Uzmanlığına, Gümrük Uzmanlığına, Sosyal Sigorta Uzmanlığına, Teknik Yardım
Uzmanlığına, Devlet Muhasebe Uzmanlığına, Devlet Gelir Uzmanlığına, Devlet
Malları Uzmanlığına, Maliye Uzmanlığına, Gelir Uzmanlığına, Milli Emlak
Uzmanlığına, Vergi İstihbarat Uzmanlığına, Dış Ticaret Müsteşarlığı Dış
Ticarette Standardizasyon Denetmenliğine, bakanlık ve bağlı kuruluşların A.T.
Uzmanlığına, Hazine Uzmanlığına, Dış Ticaret Uzmanlığına, İlköğretim
Müfettişliğine, İçişleri Bakanlığı Planlama Uzmanlığına, İstihdam ve Meslek
Uzmanlığına, Dışişleri meslek memurluğunda ise Dışişleri Bakanlığınca sınavla
girilmesi şart koşulan bir dereceye atanmaları sırasında ve bir defaya mahsus
olmak üzere haklarında ayrıca bir derece yükselmesi uygulanır.
12- a) Memuriyete girmeden önce veya memurlukları sırasında ortaokul ve dengi
veya lise ve dengi öğrenim üzerine hizmet içi eğitim sayılmayan ve öğrenim
süreleri en az aralıksız 1 veya 2 öğrenim yılı olan ve kurumlarınca açılan
mesleki kursları bitirenler hakkında; 1 yıllık öğrenim için 1 kademe, 2 yıldan
az olmayan öğrenim için 1 derece yükselmesi uygulanır.
b) Lise ve dengi okulları bitirdikten sonra memurlukları sırasında Milli
Eğitim Bakanlığınca belli edilen ve kurumlarınca düzenlenen bir yıl süreli
mesleki hizmet içi eğitim kurslarını tamamlayanların bulundukları derece ve
kademelere bir kademe ilave edilir.
c) Memuriyetleri sırasında Türkiye ve Ortadoğu Amme İdaresi Enstitüsünü
bitirenlere her başarılı öğrenim yılı için öğrenim süreleri kadar (2 yılı
geçmemek şartiyle) her yıl için bir kademe ilerlemesi uygulanır.
d) (İptal: Ana.Mah.`nin 16/4/2003 tarihli ve E.:2003/22, K.:2003/34 sayılı
Kararı ile; Yeniden düzenleme: 17/9/2004 - 5234/1 md.) Memuriyette iken veya
memuriyetten ayrılarak (87 nci maddeye tâbi kurumlarda çalışanlar dahil) üst
öğrenimi bitirenler, aynı üst öğrenimi tahsile ara vermeden başlayan ve normal
süresi içinde bitirdikten sonra memuriyete giren emsallerinin ulaştıkları derece
ve kademeyi aşmamak kaydıyla, bitirdikleri üst öğrenimin giriş derece ve
kademesine memuriyette geçirdikleri başarılı hizmet sürelerinin tamamı her yıl
bir kademe, her üç yıl bir derece hesabıyla ilave edilmek suretiyle bulunacak
derece ve kademeye yükseltilirler.
B) Öğrenim durumları itibariyle (A) bendinde gösterilen yükselinebilecek
derece ve kademelerden farklı olanlar aşağıda gösterilmiştir.
1- Lise ve lise dengi mesleki veya teknik öğretim görenlerden, öğrenim
eksikliğini giderecek hizmet içi eğitimden geçerek, Devlet Personel Başkanlığı
tarafından hazırlanacak yönetmelikte belirlenecek esaslara göre yapılacak özel
yükselme sınavlarında başarı gösterenler 1 inci derecenin son kademesine kadar
yükselebilirler.
2- (A) bendinin 12 nci fıkrasının (a) şıkkında gösterilenler 3 üncü derecenin
son kademesine kadar yükselebilirler.
3- (Değişik: 23.12.1988- KHK 351/3) Emniyet Hizmetleri Sınıfı
Mensuplarından:
a) Emniyet müdürleri ve bu sıfatı taşımakta olan emniyet teşkilatı mensupları
ile başkomiser ve emniyet amirleri dışında kalanlar 3 üncü derecenin son
kademesine,
b) Başkomiser ile emniyet amirleri 2 nci derecenin son kademesine,
c) Emniyet müdürleri ve bu sıfatı taşımakta olan emniyet teşkilatı mensupları
1 inci derecenin son kademesine,
kadar yükselebilirler.
C) 1- Teknik hizmetler sınıfına girenlerden memurluğa girmeden önce yurt
içinde veya yurt dışında mesleklerini serbest olarak veya resmi veya özel
müesseselerde ifa edenlerle memuriyetten ayrıldıktan sonra bu işlerde çalışarak
yeniden memuriyete girmek isteyenlerin teknik hizmetlerde geçen süresinden bu
Kanun ve bu Kanunun 87 nci maddesinde sözü edilen kurumlarda geçen sürenin
tamamı ve geri kalan sürenin 3/4 ü toplamı memuriyette geçmiş sayılarak bu
süreler her yılı bir kademe ilerlemesi ve her üç yıl için bir derece yükselmesi
verilmek suretiyle değerlendirilir.
2- Sağlık hizmetleri ve yardımcı sağlık hizmetleri sınıfına girenlerden
memurluğa girmeden önce yurt içinde veya yurt dışında mesleklerini serbest
olarak veya resmi veya özel kurumlarda yapanlarla, memurluktan ayrıldıktan sonra
bu işlerde çalışarak yeniden memurluğa girmek isteyenlerin sağlık hizmetlerinde
geçen süresinden, bu Kanun ve bu Kanunun 87 nci maddesinde sözü edilen
kurumlarda geçen süreleri ile 196 ncı maddede belirtilen şekilde tespit edilecek
mahrumiyet bölgelerinde en az 3 yıl çalışanların veya çalışacak olanların
sürelerinin tamamı ve geri kalan sürelerinin 3/4 ü toplamı memurlukta geçmiş
sayılarak bu sürelerin her yılı için bir kademe ilerlemesi ve her üç yılı için
bir derece yükselmesi verilmek suretiyle değerlendirilir.
3- Avukatlık hizmetleri sınıfına girenlerin memuriyete girmeden önce veya
memurluktan ayrılarak serbest avukatlıkla geçirdikleri sürelerin 3/4 ü
memuriyette geçmiş sayılarak, bu sürelerin her yılı bir kademe ilerlemesine ve
her üç yılı bir derece yükselmesine esas olacak şekilde değerlendirilir.
4- Basın Kartları Yönetmeliğine göre, basın kartına sahip olmak suretiyle
gazetecilik yaparak memurluğa girenlerin; meslekleriyle ilgili görevlerde
istihdam edilmeleri şartiyle, fiilen gazetecilik yaparak geçirdikleri sürenin
3/4 ü fiilen memuriyette geçmiş sayılarak; bu sürenin her yılı bir kademe
ilerlemesi ve her üç yılı bir derece yükselmesi verilmek suretiyle
değerlendirilir.
5- Özel okullarda öğretmenlik veya yöneticilik yaptıktan sonra Milli Eğitim
Bakanlığı emrinde memuriyet kabul edenlerin özel okullarda geçen hizmet
sürelerinin 2/3 ünün her yılı bir kademe ilerlemesine ve her üç yılı bir derece
yükselmesine esas olacak şekilde değerlendirilir.
Yukarıdaki fıkralara göre, değerlendirilecek hizmet süresinden sadece özel
sektörde geçen süre 12 yılı geçemez.
Ancak T.C. Emekli Sandığı ve Sosyal Sigortalar kanunlarına tabi görevlerde
bulunmuş olanların kazanılmış hakları saklıdır.
Yapılacak intibak neticesinde ilgililerin girecekleri dereceler öğrenim
durumlarına göre yükselebilecekleri derecenin son kademe aylığını geçemez.
6- Bu Kanunun 4 üncü ve 237 nci maddesinin (e) fıkrasına göre sözleşme ile
istihdam edilenlerin, memuriyete geçirilmeleri halinde, sözleşmeli olarak
geçirdikleri hizmet süreleri, her yıl için bir kademe ilerlemesi ve her üç yıl
için bir derece yükselmesi verilmek suretiyle değerlendirilir.
7- 2834 ve 2836 sayılı kanunlara göre kurulmuş olan Tarım Kredi ve Tarım
Satış Kooperatiflerinde çalışanlardan sonradan memuriyete girenlerin bu
kooperatiflerde geçen hizmetlerinin 12 yılı geçmemek üzere her yıl için bir
kademe ilerlemesi ve her üç yılı için bir derece yükselmesi verilmek suretiyle
değerlendirilir.
D) Memur iken, girişteki öğrenim derecelerinden bir üst derecedeki öğrenimi
tamamlayanlar, bu üst öğrenim derecesi için 36 ncı maddede yazılı memuriyete
giriş derecelerinde boş kadro bulunduğu takdirde bu Kanunun 68 inci maddesinde
yazılı derece yükselmesinde süre kaydı aranmaksızın bu derecedeki görevlere
atanabilirler. 68 inci maddenin (A) bendinin (b) ve (c) fıkralarındaki hükümler
saklıdır.
E) Sınıfların giriş derecelerinin ileri kademelerinden işe başlayanlarla
yukarıdaki fıkralar uyarınca kendilerine kademe ilerlemesi uygulananların,
kademe ilerlemesine tekabül eden süreleri 68 inci maddede derece yükselmesi için
gerekli olduğu öngörülen sürelerin hesabında ayrıca değerlendirilir. Artan
süreler üst derece ve kademedeki kanuni bekleme süresinde geçmiş sayılır.
F) (Değişik: 29.11.1984- KHK 243/1 md.; 24.11.1994- 4049/8 md.) Bu Kanunla
tespit edilen çeşitli hizmet sınıfları mensuplarından Cumhurbaşkanlığı Genel
Sekreterliği ve Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Sekreterliği Teşkilatlarında
asli ve sürekli görevlerde bulunanların kadro, unvan, derece, ek gösterge, makam
tazminatı ve benzeri mali hakları ile intibak ve diğer özlük haklarının tespit
ve kullanılması ile ilgili yetkiler Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği ile
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlık Divanına aittir.
Bu Kanunla tespit edilen çeşitli hizmet sınıflarına dahil olup da MİT
Müsteşarlığı emrinde çalışan MİT mensuplarının atama, derece yükselmesi ve
kademe ilerlemesi ve disiplin hükümleri ile ilgili yetkilerin kullanılmasının
düzenlenmesi Başbakana aittir.
Milli İstihbarat hizmetleri sınıfına yapılan atamalarda bu maddenin (A)
bendinin (8/a-b) fıkralarındaki derece ve kademe ilerlemesi ile ilgili hükümleri
uygulanır.
G) Bu maddede sayılan sınıfların ve fıkraların kapsamının tayininde, benzeri
veya eşdeğer öğrenim veya hizmetler; ilgili Bakanlık veya kuruluşun teklifi
üzerine alakalı öğretim kurumu ile Milli Eğitim Bakanlığının muadelet tevsiki ve
Maliye Bakanlığı ile Devlet Personel Başkanlığının mütalaası alınarak Bakanlar
Kurulunca tespit olunur.
Yükselinebilecek Derecenin Üstünde Bir Dereceye Yükselme:
Madde 37- (Mülga: 31.7.1970- 1327/ 10 md.; yeniden düzenleme: 29.11.1984- KHK
243/2 md.) Bu Kanun hükümlerine göre öğrenim durumları, hizmet sınıfları ve
görev unvanları itibariyle azami yükselebilecekleri derecelerin dördüncü
kademesinden aylık almaya hak kazanan ve son altı yıllık sicil notu ortalaması
doksan ve daha yukarı olanlardan son sicil notu olumlu bulunanların kazanılmış
hak aylıkları kadro şartı aranmaksızın bir üst dereceye yükseltilir.
Kademe :
Madde 38- Kademe, derece içerisinde, görevin önemi veya sorumluluğu artmadan,
Devlet memurunun olumlu sicil almasına ve bulunduğu derecedeki hizmet süresine
bağlı olarak aylığındaki ilerleyiş adımıdır.
Sınıf Dışında Kadro İhdas Edilemiyeceği:
Madde 39- Bu Kanuna tabi kurumlarda sınıflar dışında memurluk kadroları ihdas
edilemez.
Memuriyete Girişte Yaş:
Madde 40- (Değişik: 31.7.1970- 1327/11 md.) Genel olarak 18 yaşını
tamamlıyanlar Devlet memuru olabilirler.
Bir meslek veya sanat okulunu bitirenler en az 15 yaşını doldurmuş olmak ve
Türk Medeni Kanununun 12 nci maddesine göre kazai rüşt kararı almak şartiyle
Devlet memurluklarına atanabilirler.
Sınıflandırmada Öğrenim Unsuru:
Madde 41- (Değişik: 31.7.1970- 1327/12 md.; 30.5.1974- KHK 12/1 md.; aynen
kabul: 15.5.1975- 1897/1 md.) Genel olarak ortaokulu bitirenler memur
olabilirler. Ortaokul mezunlarından istekli bulunmadığı takdirde ilkokulu
bitirenlerin de alınması caizdir. Bir sınıfta belli görevlere atanabilmek veya
bu görevlerde belli derecelere yükselebilmek için, kuruluş kanunları veya bu
Kanun ve kuruluş kanunlarına dayanılarak çıkarılacak yönetmelikler ile işin
gereğine göre daha yüksek öğrenim dereceleri veya muayyen fakülte, okul veya
öğrenim dallarını veya meslek içi veya meslekle ilgili eğitim programlarını
bitirmiş olmak veya yabancı dil bilmek gibi şartlar konulabilir.
Yetişme ve Deneme Süresi:
Madde 42- (Mülga: 31.7.1970- 1327/13 md.)
Göstergeler:
Madde 43- (Değişik: 31.7.1970- 1327/14 md.; 15.1.1974- KHK 9/1 md.;
30.5.1974- KHK 12/1 md.; 15.5.1975- 1897/2 md.; 13.10.1978- KHK 14/1 md.;
20.2.1979- 2183/1 md.; 12.2.1982- 2595/1 md.) Bu Kanuna tabi kurumların
kadrolarında bulunan personelin aylık ve ek göstergeleri aşağıda gösterildiği
şekilde tespit edilir:
A) Aylık Göstergesi: Bütün sınıflar itibariyle her derece ve kademenin
aylıklarının hesaplanmasına esas teşkil edecek Aylık Gösterge Tablosu aşağıdaki
I Numaralı Cetvelde gösterilmiştir.
AYLIK
GÖSTERGE TABLOSU
Kademeler
Dereceler
1
2 3 4
5 6 7
8 9
1
1320 1380 1440
1500 _ _
_ _ _
2
1155 1210 1265
1320 1380 1440
_ _ _
3
1020 1065 1110
1155 1210 1265
1320 1380 _
4
915 950 985
1020 1065 1110
1155 1210 1265
5
835 865 895
915 950 985
1020 1065 1110
6
760 785 810
835 865 895
915 950 985
7
705 720 740
760 785 810
835 865 895
8
660 675 690
705 720 740
760 785 810
9
620 630 645
660 675 690
705 720 740
10
590 600 610
620 630 645
660 675 690
11
560 570 580
590 600 610
620 630 645
12 545
550 555 560
570 580 590
600 610
13
530 535 540
545 550 555
560 570 580
14
515 520 525
530 535
540 545 550
555
15
500 505 510
515 520 525
530 535 540
B) Ek gösterge:
(Değişik: 30.12.1982- 2771/1 md.; 26.6.1984- KHK 241/1 md.; 29.11.1984- KHK
243/3 md.; 24.12.1984- KHK 244/4 md.; 30.12.1987- KHK 306/4 md.; 28.3.1988- KHK
318/2 md.; 9.4.1990- KHK 418/2 md.; iptal: Anayasa Mahkemesinin 5.2.1992 tarih
ve E.1990/22, K.1992/6 sayılı Kararı ile; yeniden düzenleme: 18.5.1994- KHK
527/2 md.) Bu Kanuna tabi kurumların kadrolarında bulunan personelin aylıkları;
hizmet sınıfları, görev türleri ve aylık alınan dereceler dikkate alınarak bu
Kanuna ekli (I) ve (II) sayılı cetvellerde gösterilen ek gösterge rakamlarının
eklenmesi suretiyle hesaplanır. (II) sayılı cetvelde yer alan unvanlarda
değişiklik yapmaya ve yeni unvanlar ilave etmeye Bakanlar Kurulu yetkilidir.
Bu ek göstergeler, ilgililerin belirtilen sınıf ve görevlerde bulundukları
sürece ödemelere esas alınıp, terfi bakımından kazanılmış hak sayılmaz.
Kurumların 1, 2, 3 ve 4 üncü dereceli kadrolarına atananlara uygulanacak ek
göstergeler, ilgililerin daha önce bulunmuş oldukları kariyerleri ile ilgili
sınıf veya ekli (I) sayılı Cetvelin Genel İdare Hizmetleri Sınıfı (g) bölümünde
belirtilen görevlerde kazanılmış hak aylık derecelerine göre alabilecekleri ek
göstergelerden düşük olamaz.
(Değişik: 23.2.1995- KHK 547/7 md.) Başbakanlık Yüksek Denetleme Kurulu
Başkan ve Üyelikleri, Milli Eğitim Bakanlığı Talim ve Terbiye Kurulu Başkan ve
Üyelikleri, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı Yüksek Fen Kurulu Başkan ve
Üyelikleri, Müşavir ve 1 inci dereceden uzman unvanlı kadrolara atananlara, bu
kadrolarda bulundukları sürece daha önce almış oldukları en yüksek ek gösterge
üzerinden ödeme yapılır.
Kadroları Milli İstihbarat Hizmetleri Sınıfına dahil olanlara, bu maddede
gösterilen emsallerini geçmemek üzere Başbakan tarafından tespit edilecek ek
gösterge rakamları uygulanır.
Çalışma Yaş Hadleri:
Madde 44- (Mülga: 31.7.1970- 1327/15 md.)
Memurun Başka Sınıfta ve Derecesinin Altında Bir Görevde
Çalıştırılamıyacağı:
Madde 45- (Değişik: 30.5.1974- KHK 12/1 md.; aynen kabul:15.5.1975-1897/1md.)
Hiç bir memur sınıfının dışında ve sınıfının içindeki derecesinin altında bir
derecenin görevinde çalıştırılamaz.
(Değişik: 12.2.1982- 2595/2 md.) 5 inci ve daha aşağı derecelerdeki
kadrolara, derece yükselmesi için gerekli nitelikleri haiz memur bulunmaması
hallerinde, 36 ncı maddede belirtilen öğrenim durumları itibariyle tespit olunan
yükselinebilecek dereceyi aşmamak ve karşılık gösterilecek kadro derecesi
kazanılmış hak aylık derecelerinin üç üst derecesinden fazla olmamak kaydıyla,
bu dereceler karşılık gösterilerek, kendi derecesi ile aynı sınıftan memur
atanması mümkündür.
Bu gibiler, işgal ettikleri kadroda kazanılmış derece ve kademelerinin
aylığını almaya devam ederler ve kazanılmış aylıklarındaki kademe ilerlemesi ve
derece yükselmesi genel esaslara göre yapılır. Karşılık gösterilen kadrolar,
ilgililer için kazanılmış hak teşkil etmez.
KISIM- III
Devlet Memurluğuna Alınma
BÖLÜM: 1
Usul
Atama Yapılacak Boş Kadroların Bildirilmesi:
Madde 46- (Değişik: 23.12.1972- KHK 2/1 md.; 12.5.1982- 2670/12 md.)
Bakanlıklar ile diğer kamu kurum ve kuruluşları (Milli İstihbarat Teşkilatı
Müsteşarlığı hariç), personel atamasına lüzum gördükleri boş kadroların
sayılarını, sınıf ve derecelerini belirterek Devlet Personel Başkanlığına
bildirirler.
Duyurma:
Madde 47- (Değişik: 12.5.1982- 2670/13 md.) Devlet Personel Başkanlığı; atama
yapılacak boş kadroların sınıf ve derecelerini, kadroların bulundukları kurum ve
yerlerini, kadrolara alınacak personel sayılarını, alınacak personelin genel ve
özel şartlarını, en son başvurma tarihini, başvurulacak mercileri, sınav
yerlerini ve zamanlarını ve gerek görülen diğer bilgileri başvurma süresinin
bitiminden en az 15 gün önce Resmi Gazete, radyo, televizyon ve ülke çapında
tirajı yüksek gazetelerden asgari biri ve uygun görülecek diğer araçlar ile
duyurur.
Sınavsız atama yapılacak yerlere kadro adedinden fazla istekli bulunduğu
takdirde açılacak sınavın gün ve yeri yukarıdaki şartlara uygun olarak ayrıca
duyurulur.
BÖLÜM: 2
Şartlar
Genel ve Özel Şartlar:
Madde 48- (Değişik: 12.5.1982- 2670/14 md.) Devlet memurluğuna alınacaklarda
aşağıdaki genel ve özel şartlar aranır.
A) Genel Şartlar:
1. Türk Vatandaşı olmak,
2. Bu Kanunun 40 ıncı maddesindeki yaş şartlarını taşımak,
3. Bu Kanunun 41 inci maddesindeki öğrenim şartlarını taşımak,
4. Kamu haklarından mahrum bulunmamak,
5. (Değişik: 29.11.1984- KHK 243/4 md.; 11.9.1987- KHK 276/12 md.; aynen
kabul: 24.2.1988- 3409/12 md.; 10.1.1991- 3697/1 md.) Taksirli suçlar ve aşağıda
sayılan suçlar dışında tecil edilmiş hükümler hariç olmak üzere, ağır hapis veya
6 aydan fazla hapis veyahut affa uğramış olsalar bile Devletin şahsiyetine karşı
işlenen suçlarla, zimmet, ihtilas, irtikap, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık,
sahtecilik, inancı kötüye kullanma, dolanlı iflas gibi yüz kızartıcı veya şeref
ve haysiyeti kırıcı suçtan veya istimal ve istihlak kaçakçılığı hariç
kaçakçılık, resmi ihale ve alım satımlara fesat karıştırma, Devlet sırlarını
açığa vurma suçlarından dolayı hükümlü bulunmamak.
6. Askerlik durumu itibariyle;
a) Askerlikle ilgisi bulunmamak,
b) Askerlik çağına gelmemiş bulunmak,
c) Askerlik çağına gelmiş ise muvazzaf askerlik hizmetini yapmış yahut
ertelenmiş veya yedek sınıfa geçirilmiş olmak,
7. 53 üncü madde hükümleri saklı kalmak kaydı ile görevini devamlı yapmasına
engel olabilecek (…)(1) akıl hastalığı (…)(1) bulunmamak.
(1) Bu
bentte yer alan "vücut veya" ile "veya vücut sakatlığı ile özürlü" ibareleri
27/4/2005 tarihli R.G. ve 5335 sayılı Kanunun 29 uncu maddesiyle yürürlükten
kaldırılmıştır
B) Özel Şartlar:
1. Hizmet göreceği sınıf için 36 ve 41 inci maddelerde belirtilen öğretim ve
eğitim kurumlarının birinden diploma almış olmak,
2. Kurumların özel kanun veya diğer mevzuatında aranan şartları taşımak.
Sınavlara Katılma:
Madde 49- (Mülga: 31.7.1970- 1327/17 md.; 23.12.1972- KHK 2/5 md..; yeniden
düzenleme: 12.5.1982- 2670/15 md.; değişik: 29.11.1984- KHK 243/5 md.) Duyurulan
Devlet kamu hizmet ve görevlerine Devlet memuru olarak girmek isteyenler,
belirlenen şartları yerine getirerek başvurularını yaparlar.
Devlet kamu hizmet ve görevlerine girmek isteyenlerden ilan edilen şartları
haiz bulunmayanlar bu sınavlara katılamazlar ve bu husus başvurulan merciler
tarafından kendilerine bir yazı ile bildirilir.
Sınav Şartı:
Madde 50- (Değişik: 31.7.1970- 1327/18 md.; 23.12.1972- KHK 2/1 md.;
12.5.1982- 2670/16 md.; 29.11.1984– KHK 243/6 md.) Devlet kamu hizmet ve
görevlerine Devlet memuru olarak atanacakların açılacak Devlet memurluğu
sınavlarına girmeleri ve sınavı kazanmaları şarttır.
Sınavların yapılmasına dair usul ve esaslar ile sınava tabi tutulmadan
girilebilecek hizmet ve görevler ve bunların tabi olacağı esaslar Devlet
Personel Başkanlığınca hazırlanacak bir genel yönetmelikle düzenlenir.
(Değişik: 30.05.1997- 572/14 md.) Özürlüler için sınavlar, özürlü kontenjanı
açık olan kurum ve kuruluşlarca ilk defa Devlet memuru olarak atanacaklar için
açılan sınavla eş zamanlı, böyle bir sınava ihtiyaç duyulmamışsa, özürlü
kontenjanı açığı bulunduğu sürece ayrı zamanlı olmak üzere özür grupları ve
ulaşabilirlikleri gözönüne alınarak yapılır.
(Ek Fıkra: 30.05.1997- 572/14 md.) Özürlüler için sınavlar, özürlü grupları
dikkate alınarak sınav sorusu hazırlamak ve değerlendirmek üzere özel sınav
kurulu teşkil edilerek ayrı yapılır.
Sınav Sonuçları:
Madde 51- (Değişik: 23.12.1972- KHK 2/1 md.; 12.05.1982- 2670/17 md.;
29.11.1984- KHK 243/7 md.) Sınav sonuçları, ilgili kurumda teşkil edilen sınav
komisyonlarının sorumluluğunda belirlenerek başarılı olanların isimleri başarı
sıralarına göre ilan edilir ve yazı ile de ilgililere bildirilir.
İlan edilen sınav sonuçları müteakip sınav tarihine kadar geçerlidir.
Kurumların Memur İhtiyaçlarını Karşılama Şekli:
Madde 52- (Değişik: 12.5.1982- 2670/18 md.) Kurumların memur ihtiyaçları
yayınlanan sınav sonuçlarında belirlenen başarı sırasına göre ilgili kurumlarca
atama yapılmak suretiyle karşılanır.
Müteakip sınav dönemine kadar kurumların acil ihtiyaçları; sınavlara girip
kazanmış ancak yeterli kadro olmaması nedeni ile ataması yapılamayanlardan;
yayınlanan başarı sırasına göre karşılanabilir.
Yapılan atamalar, ilgili kurumlarca derhal Devlet Personel Başkanlığına
bildirilir.
Sakatların Devlet Memurluğuna Alınmaları:
Madde 53- (Mülga: 31.7.1970- 1327/19 md.; yeniden düzenleme: 12.2.1982-2595/3
md.) Sakatların Devlet Memurluğuna alınma şartları ile hangi işlerde
çalıştırılacakları, Maliye, Sağlık1, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlıkları ile
Devlet Personel Başkanlığınca müştereken hazırlanacak bir yönetmelikle
düzenlenir.
(Ek Fıkra: 30.5.1997- KHK 572/15 md.) Kurum ve kuruluşlar bu Kanuna göre
çalıştırdıkları personele ait kadrolarda % 3 oranında özürlü çalıştırmak
zorundadır. % 3 ün hesaplanmasında ilgili kurum veya kuruluşun (taşra teşkilatı
dahil) toplam dolu kadro sayısı dikkate alınır.2
(Ek Fıkra: 30.5.1997- KHK 572/15 md.) Kurum ve kuruluşlar, çalıştırdıkları ve
işten ayrılan özürlü personel sayısını üç ayda bir Devlet Personel Başkanlığına
bildirmekle yükümlüdür. Bu Kanun kapsamındaki kurum ve kuruluşlarda, ikinci
fıkrada tespit edilen oranda özürlü personel çalıştırma yükümlülüğünün yerine
getirilmesinin takip ve denetiminden Devlet Personel Başkanlığı sorumludur.
BÖLÜM: 3
Adaylık
Adaylığa Kabul Edilme:
Madde 54- (Mülga: 31.7.1970- 1327/20 md.; Değişik: 12.5.1982- 2670/19 md.)
Sınavlarda başarılı olanlardan Devlet memurluğuna girmek isteyenler başarı
listesindeki sıraya ve 47 nci maddeye göre ilan edilen kadro sayısı kadar,
kurumlarınca memur adayı olarak atanırlar.
Aday olarak atanmış Devlet memurunun adaylık süresi bir yıldan az iki yıldan
çok olamaz ve bu süre içinde aday memurun başka kurumlara nakli yapılamaz.
Adayların Yetiştirilmesi:
Madde 55- (Değişik: 31.7.1970- 1327/21 md.; 12.5.1982- 2670/20 md.) Aday
olarak atanan memurların önce bütün memurların ortak vasıfları ile ilgili temel
eğitime, bilahare sınıfları ile ilgili hazırlayıcı eğitime ve staja tabi
tutulmaları ve Devlet memuru olarak atanabilmeleri için başarılı olmaları
şarttır.
Temel eğitim ile hazırlayıcı eğitim aynı kurumda yapılır.
Eğitim süreleri, programları, değerlendirme esasları ve hangi kurumların
sorumluluğunda yapılacağı ve diğer hususlar Başbakanlıkça hazırlanacak bir
yönetmelikle düzenlenir.
Adaylık Devresi İçinde Göreve Son Verme:
Madde 56- (Değişik: 31.7.1970- 1327/22 md.; 12.5.1982- 2670/21 md.) Adaylık
süresi içinde temel ve hazırlayıcı eğitim ve staj devrelerinin her birinde
başarısız olanlarla adaylık süresi içinde hal ve hareketlerinde memuriyetle
bağdaşmıyacak durumları, göreve devamsızlıkları tespit edilenlerin sicil
amirlerinin teklifi ve atamaya yetkili amirin onayı ile ilişikleri kesilir.
İlişikleri kesilenler ilgili kurumlarca derhal Devlet Personel Başkanlığına
bildirilir.
Adaylık Süresi Sonunda Başarısızlık:
Madde 57- (Değişik: 31.7.1970- 1327/23 md.; 12.5.1982- 2670/22 md.)
Adaylardan en geç iki yıl içinde Devlet memuru olabilmeleri için olumlu sicil
alamayanların sicil amirlerinin teklifi ve atamaya yetkili amirin onayı ile
ilişikleri kesilir. İlişikleri kesilenler ilgili kurumlarca derhal Devlet
Personel Başkanlığına bildirilir.
Adaylık devresi içinde veya sonunda, 56 ncı ve bu madde hükümlerine göre
ilişikleri kesilenler (sağlık nedenleri hariç) 3 yıl süre ile Devlet memurluğuna
alınmazlar.
KISIM- IV
Hizmet Şartları ve Şekilleri
BÖLÜM: 1
Atanma
Asli Memurluğa Atanma:
Madde 58 - (Değişik: 31.7.1970- 1327/24 md.; 12.5.1982- 2670/23 md.) Adaylık
devresi içinde eğitimde başarılı olan ve olumlu sicil alan adaylar sicil
amirlerinin teklifi ve atamaya yetkili amirin onayı ile onay tarihinden geçerli
olmak üzere asli memurluğa atanırlar.
Asli memurluğa geçme tarihi adaylık süresinin sonunu geçemez.
İstisnai Memurluklar:
Madde 59- (Değişik: 31.7.1970- 1327/4 md.; 31.12.1972- KHK 2/1 md.;
30.5.1974- KHK/12 md.; 15.5.1975- 1897/1 md.; 29.11.1984- KHK 243/8 md.)
Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği ile Türkiye Büyük Millet Meclisinin
memurluklarına, Başbakan Başmüşaviri, “Savunma Sanayii Müsteşarlığı ile Toplu
Konut İdaresi Başkanlığına ait Başkan, Başkan Yardımcısı, Hukuk Müşaviri, Daire
Başkanı, Uzman, Uzman Yardımcısı, Müşavir Avukat ve Şube Müdürleri (Uzman)”,
Başbakan Müşavirliklerine, “Özelleştirme İdaresi Başkanlığında Başkan, Başkan
Yardımcısı, Başkanlık Müşaviri, Daire Başkanı, Proje Grup Başkanı ve Basın ve
Halkla İlişkiler Müşavirliğine”, Başbakanlık ve Bakanlık Müşavirlikleriyle Basın
ve Halkla İlişkiler Müşavirliklerine, Başbakanlık Basın Müşavirliğine, Bakanlar
Kurulu Sekreterliğine, Milli Savunma Bakanlığı ile Türk Silahlı Kuvvetleri
kadrolarında veya kadro açıklamalar bölümünde özel nitelikli olarak gösterilen
görev yerlerine, Özel Kalem Müdürlüklerine, Valiliklere, Büyükelçiliklere,
Elçiliklere, Daimi Temsilciliklere, dış kuruluşlarda çalışma müşavirlikleri
nezdinde görevlendirilecek sendika uzmanlıklarına, Din İşleri Yüksek Kurulu
Üyeliklerine, Milli İstihbarat Teşkilatı memurluklarına, Milli Güvenlik Kurulu
Genel Sekreterliği Müşavirliklerine, Hukuk Müşavirliğine ve Genel Sekreter
Sekreterliğine, bu Kanunun atanma, sınavlar, kademe ilerlemesi ve dereceye
yükselmesine ilişkin hükümleriyle bağlı olmaksızın tahsis edilmiş derece aylığı
ile memur atanabilir. Dışişleri Bakanlığı Hukuk Müşavirlikleri ile Devlet
Konservatuvarında görevlendirilecek uluslararası ün yapmış üstün yeteneklere
sahip Devlet sanatçılarının, olimpiyat şampiyonluğu veya olimpik spor
dallarından birinde büyükler kategorisinde birden fazla Dünya şampiyonluğu
kazananlar arasından atanacak spor müşavirlerinin atama ve ilerlemelerinde de bu
hükümler uygulanır.
Birinci fıkrada sayılan memurların bulundukları bu kadrolar emeklilik
aylığının hesabında ve diğer memurluklara naklen atanmalarında herhangi bir
sınıf için kazanılmış hak sayılmaz. Bu görevlerde bulunan memurların emeklilik
kıdemleri yürümekte devam eder.
(Son fıkra: Mülga 11.9.1987- KHK 276/13 md.; aynen kabul: 24.2.1988-3409/13
md.)
İstisnai Memurluklara Atanmada Aranacak Şartlar:
Madde 60- (Değişik: 31.7.1970- 1327/25 md.; 23.12.1972– KHK 2/1 md.) İstisnai
Devlet memurluklarına 48 inci maddede yazılı genel şartları taşıyan kimselerden
atanmalar yapılabilir.
Kuruluş kanunlarındaki özel hükümler saklıdır.
Ancak, Devlet sanatçılarında aranacak nitelikler bir yönetmelikle belirtilir.
Dışişleri Bakanlığı Hukuk Müşavirliğine atanabilmek için ise, bir yabancı dili
çok iyi bilmek ve özel yönetmeliğinde belirtilecek diğer nitelikleri taşımak
şarttır.
İstisnai Memurluklara Atananlara Bu Kanunun Uygulanacak Hükümleri:
Madde 61- (Değişik: 31.7.1970- 1327/26 md.; 23.12.1972- KHK 2/1 md.;
30.5.1973- KHK 5/2 md.; 30.5.1974- KHK 12/1 md.; aynen kabul: 15.5.1975- 1897/1
md.) 60 ıncı madde gereğince istisnai memurluklara atananlar hakkında bu Kanunun
atanma, sınavlar, kademe ilerlemesi ve derece yükselmesi dışında kalan bütün
hükümleri uygulanır.
Ancak istisnai bir memuriyet kadrosuna atananlar, atandıkları kadronun derece
aylığının ilk kademesini kazanılmış hak olarak elde ettikleri tarihten itibaren,
haklarında bu Kanunun kademe ilerlemesi ve derece yükselmesine dair hükümleri
uygulanır.
Şu kadar ki, Başbakanlık ve Bakanlıklar özel kalem müdürlüklerine,
valiliklere, büyükelçiliklere, elçiliklere, daimi temsilciliklere atananların,
atandıkları derecelerde geçirdikleri süreler, kazanılmış hak sayılmamak
şartiyle, kademe ilerlemesinde (üst dereceye atanmaları halinde 161 inci
maddenin A bendi uyarınca) değerlendirilir.
Atamalarda Görev Yerine Hareket ve İşe Başlama Süresi:
Madde 62- (Değişik: 23.12.1972- KHK 2/1 md.) İlk defa veya yeniden veyahut
yer değiştirme suretiyle;
a) Aynı yerdeki görevlere atananlar atama emirlerinin kendilerine tebliğ
gününü,
b) Başka yerdeki görevlere atananlar, atama emirlerinin kendilerine tebliğ
tarihinden itibaren 15 gün içerisinde o yere hareket ederek belli yol süresini,
izleyen iş günü içinde işe başlamak zorundadırlar. Savaş ve olağanüstü
hallerde bu süre Bakanlar Kurulu Kararı ile kısaltılabilir.
Yukarıdaki süreler;
1- Kanuni izinlerin kullanılması veya geçici bir görevin yapılması sırasında
başka bir göreve atanan memurlar için iznin veya geçici görevin bitimi,
2- Hesaplarını, yerlerine gelenlere devir zorunda bulunan sayman ve sayman
mutemetleri için devrin sona ermesi,
3- Eski görevlerine devamları kurumlarınca yazılı olarak tebliğ edilenler
için yerlerine atanan memurların gelmesi veya yeni görev yerlerine
hareketlerinin kurumlarınca tebliği,
tarihinde başlar.
(Değişik: 12.2.1982- 2595/4 md.) Yer değiştirme suretiyle yapılan atamalarda
memurlara atama emirleri tebliğ edilince yollukları, ödeme emri aranmaksızın,
saymanlıklarca derhal ödenir. Memurun izinli ve raporlu olması tebligata engel
olmamakla beraber (a) ve (b) bentlerindeki süreler izin ve rapor müddetinin
bitmesinde başlar.
Bu maddede geçen "yer" deyiminin kapsamı İçişleri ve Maliye Bakanlıklarınca
birlikte belirtilir.
İşe Başlamama Halinde Yapılacak İşlem:
Madde 63- (Değişik: 23.12.1972- KHK 2/1 md.; 12.5.1982- 2670/24 md.) Bir
göreve ilk defa veya yeniden atananlardan belge ile isbatı mümkün zorlayıcı
sebepler olmaksızın 62 nci maddedeki süre içinde işe başlamayanların atanmaları
iptal edilir ve bunlar 1 yıl süreyle Devlet memuru olarak istihdam edilemezler.
Bunların belge ile isbatı mümkün zorlayıcı sebepler nedeniyle göreve başlamama
hali iki ayı aştığı takdirde atama işlemi atamaya yetkili makamlarca iptal
edilir.
Başka yerdeki bir göreve atananlardan 62 nci maddedeki süre içinde hareket
ederek belli yol süresi sonunda yeni görevlerine başlamıyanlara, eski
görevlerinden ayrılış ve yeni görevlerine başlayış tarihleri arasında aylık
verilmemek şartı ile 10 günlük bir süre daha verilebilir. Belge ile isbatı
mümkün zorlayıcı sebepler olmaksızın bu süre sonunda da yeni görevlerinde işe
başlamayanlar memuriyetten çekilmiş sayılırlar.
BÖLÜM: 2
Devlet Memurluğunda İlerleme ve Yükselmeler
Kademelerde İlerleme Şartları:
Madde 64- Devlet memurunun kademede ilerlemesi için aşağıdaki şartların
bulunması lazımdır:
A) Bulunduğu kademede en az bir yıl çalışmış olması,
B) O yıl içinde olumlu sicil almış bulunması,
C) Bulunduğu derecede ilerleyebileceği bir kademenin bulunması,
(Ek Fıkra: 29.11.1984- KHK 243/9 md.) Devlet memurlarından 6 yıllık sicil
notu ortalaması 90 ve daha yukarı olanların aylık derecelerinin yükseltilmesinde
dikkate alınmak üzere bir kademe ilerlemesi uygulanır.
(Ek Fıkra: 9.4.1990- KHK 418/4 md.; iptal: Anayasa Mahkemesinin 5.2.1992
tarih ve E.1990/22, K.1992/6 sayılı Kararı; yeniden düzenleme: 18.5.1994- KHK
527/ 4 md.) Ancak, 72 nci madde gereğince belirli bir süre görev yapmak üzere
mecburi olarak sürekli görevle atanan Devlet Memurlarından kalkınmada 1 inci
derecede öncelikli yörelerde bulunanlara (Erzurum ve Artvin İl'leri dahil) bu
yörelerde fiilen çalışmak suretiyle başarılı geçirilen her iki yılın
karşılığında aylık derecelerinin yükseltilmesinde dikkate alınmak üzere ayrıca
bir kademe ilerlemesi daha verilir. Yıllık izinde geçirilen süreler fiilen
çalışılmış sayılır. İki yıldan az süreler dikkate alınmaz.
Kademe İlerlemelerinin Toplu Onayla Yapılması:
Madde 65- (Değişik: 31.7.1970- 1327/27 md.; 30.5.1974- KHK 12/1 md.; aynen
kabul: 15.5.1975- 1897/1 md.; 26.6.1984- KHK 241/2 md.) 64 üncü maddede
belirtilen şartları haiz her sınıf ve derecedeki memurlar hak kazandıkları
tarihten geçerli olmak üzere ve başkaca bir işleme gerek kalmaksızın bir ileri
kademeye ilerlemiş sayılırlar. Kademe ilerlemesine hak kazanamayan memurlar
kurumlarınca her ay alınacak toplu onaylarla belirlenir. Kademe ilerlemesi
yapmış sayılanlardan ilerlemeye müstahak olmadıkları sonradan tespit edilenlerin
kademe ilerlemeleri, ilerlemiş sayıldıkları tarihten geçerli olmak üzere iptal
edilir.
Derece Yükselmesi ve Kademe İlerlemesinde Onay Mercii:
Madde 66- (Değişik: 2312.1972- KHK 2/1 md.; 30.5.1973- KHK 5/5 md.;
30.5.1974- KHK 12/1 md.; aynen kabul: 15.5.1975- 1897/1 md.; 26/6/1984- KHK
241/3 md.) Derece yükselmesi ve kademe ilerlemesi ile ilgili onay mercii atamaya
yetkili amirdir. Onay mercileri kademe ilerlemeleri ile ilgili yetkilerini
devredebilirler.
Bakanlar Kurulu Kararı veya ortak kararla atanmış olanların görev değişikliği
niteliğinde olmayan derece yükselmeleri ilgili Bakanın veya yetkili kıldığı
makamın onayı ile olur.
Üst derece kadroya atanmış olup da kazanılmış hak ve emeklilik keseneğine
esas aylık dereceleri daha aşağıda bulunanların (45 inci maddeye göre kadro
karşılık gösterilmek suretiyle yapılan atamalar hariç) kazanılmış hak ve
emeklilik keseneğine esas aylık derecelerinin yükseltilmeleri için bu durumun
devam ettiği sürece, yukarıdaki fıkralarda belirtilen onaya gerek yoktur.
Kadrosuzluk Sebebiyle Derece Yükselmesi Yapamayanların Aylıkları:
Madde 67- (Değişik: 29.11.1984- KHK 243/10 md)
Diğer şartları taşımakla
birlikte üst derecelerde kadro olmadığı için derece yükselmesi yapamayan
memurların kazanılmış hak aylıkları, öğrenim durumları itibariyle
yükselebilecekleri dereceyi aşmamak şartıyla işgal etmekte oldukları kadroların
üst derecelerine yükseltilir.
Derece Yükselmesinin Usul ve Şartları:
Madde 68- (Değişik: 31.7.1970- 1327/28 md.; 23.12.1972- KHK 2/1 md.;
30.5.1974- KHK 12/1 md.; değiştirilerek kabul: 15.5.1975- 1897/1 md.; 12.2.1982-
2595/5 md.)
A) Derece yükselmesi yapılabilmesi için:
a) (Değişik: 26.6.1984- KHK 241/4 md.;) Üst derecelerden boş bir kadronun
bulunması,
b) Derecesi içinde en az 3 yıl ve bu derecenin 3 üncü kademesinde 1 yıl
bulunmuş,
c) Kadronun tahsis edildiği görev için öngörülen nitelikleri elde etmiş,
d) Sicil bakımından üst derecelere yükselebilecek nitelikte bulunduğunun
saptanmış,
olması şarttır.
B) (Değişik: 4.5.1984- KHK 199/1 md.; 26.6.1984- KHK 241/4 md.) Eğitim ve
öğretim hizmetleri sınıfı hariç, sınıfların 1,2,3 ve 4 üncü derecelerindeki
kadrolarına, derece yükselmesindeki süre kaydı aranmaksızın, atanmasındaki usule
göre daha aşağıdaki derecelerden atama yapılabilir.
Ancak, bu şekilde bir atamanın yapılabilmesi için ilgilinin;
a) 1 inci dereceli görevlerden ek göstergesi 6501 ve daha yukarıda olanlar
için en az 12 yıl,
b) 1 ve 2 nci derece görevlerden ek göstergesi 650’den1 az olanlar için en az
10 yıl,
c) 3 ve 4 üncü dereceli görevler için en az 8 yıl,
(Ek Fıkra: 26.8.1993- KHK 501/1 md.; iptal: Anayasa Mahkemesinin 6.10.1993
tarih ve E.1993/32, K.1993/32 sayılı Kararı ile)
(Değişik: 27.6.1989- KHK 375/7 md.) 8.6.1984 tarih ve 217 sayılı Kanun
Hükmünde Kararnamenin 2 nci maddesi kapsamına dahil kurumlarda fiilen çalışmış
olması ve yüksek öğrenim görmüş bulunması şarttır. Ancak dört yıldan daha az
süreli yüksek öğrenim görenler için yukarıdaki sürelere ikişer yıl ilave edilir.
Yasama Organı Üyeliğinde, Kanunlarla kurulan fonlarda, muvazzaf askerlikte ve
okul devresi dahil yedek subaylıkta ve uluslararası kuruluşlarda geçen sürelerin
tamamı ile yüksek öğrenim gördükten sonra özel kurumlarda veya serbest olarak
çalıştıkları sürenin 6 yılı geçmemek üzere 3/4'ü yukarıdaki sürelerin hesabında
dikkate alınır.
Bu bent hükümlerine göre atananlar atandıkları kadronun aylık (Ek gösterge
dahil) ve diğer haklarından yararlanırlar. Bu suretle üst dereceye atananların
bu kadrolarda geçirdikleri her yıl kademe ilerlemesi ve her "3" yıl derece
yükselmesi sayılmak suretiyle kazanılmış hak ve emeklilik keseneğine esas aylık
derecelerinin yükselmesinde göz önüne alınır. Ancak atandıkları kadro aylıkları,
başka görevlere atanma halinde kazanılmış hak sayılmaz.
İdari Görevlere Atanma:
Madde 69- (Değişik: 29.11.1984- KHK 243/11 md.) Kurumlar, Eğitim ve Öğretim,
Sağlık ve Yardımcı Sağlık ve Teknik Hizmetler Sınıflarına dahil memurlardan,
kariyerlerinden yararlanmak istediklerini 2 - 4 üncü dereceler arasındaki idari
görevlere ait olup kazanılmış hak derecelerinin iki altındaki derecelerden
tespit ve ihdas edilmiş kadrolara atayabilirler.
Bu suretle atanan memurların aylıkları kazanılmış hak dereceleri üzerinden
ödenir. Ancak kazanılmış aylık dereceleri ve kariyer hizmet sınıfları için
tespit edilen ek gösterge, zam ve tazminatlar ile atandıkları görevlerin ek
gösterge, zam ve tazminatlarının farklı olması halinde fazla olanı ödenir.
İstisnai Memurluklarda Derece Yükselmeleri ve Kademe İlerlemeleri:
Madde 70- (Mülga: 31.7.1970- 1327/29 md.)
Bir Sınıftan Başka Bir Sınıfa Geçme:
Madde 71- (Değişik: 31.7.1970- 1327/30 md.; 23.12.1972- KHK 2/1 md.;
30.5.1974- KHK 12/1 md.; aynen kabul: 15.5.1975- 1897/1 md.; 29.11.1984- KHK
243/12 md.) Memurların eşit dereceler arasında veya derece yükselmesi suretiyle
sınıf değiştirmeleri caizdir. Bu şekilde sınıf değiştireceklerin geçecekleri
sınıf ve görev için bu Kanunda veya kuruluş kanunlarında belirtilen niteliklere
sahip olmaları şarttır. Bu durumda sınıfları değişenlerin eski sınıflarının
derecesinde elde ettikleri kademelerde geçirdikleri süreler yeni sınıflardaki
derecelerinde dikkate alınır.
Kurumlar, memurlarını meslekleri ile ilgili sınıftan genel idare hizmetleri
sınıfına veya genel idare hizmetleri sınıfından meslekleri ile ilgili sınıfa,
görev ve unvan eşitliği gözetmeden kazanılmış hak aylık dereceleriyle
atayabilirler.
Eski sınıflarında, görev alacakları yeni sınıfa göre memurluğa daha yüksek
bir derece ve kademeden başlamış olup da sınıf değiştirenlerin yeni
görevlerindeki ilk ilerleme süreleri eski sınıflarında kazandıkları derece ve
kademelere tekabül eden süre kadar uzatılır ve bu süre tamamlanıncaya kadar
kendilerine sınıf değiştirmeleri sırasında bulundukları derecede kademe
ilerlemesi verilmez.
BÖLÜM: 3
Yer Değiştirme
Yer Değiştirme Suretiyle Atanma:
Madde 72- (Mülga: 31.7.1970- 1327/31 md.; yeniden düzenleme: 12.5.1982-
2670/25 md.) Kurumlarda yer değiştirme suretiyle atanmalar; hizmetlerin
gereklerine, özelliklerine, Türkiyenin ekonomik, sosyal, kültürel ve ulaşım
şartları yönünden benzerlik ve yakınlık gösteren iller gruplandırılarak tespit
edilen bölgeler arasında adil ve dengeli bir sistem içinde yapılır.
(Değişik: 29.11.1984- KHK 243/13 md.; 9.4.1990- KHK 418/5 md.; iptal: Anayasa
Mahkemesinin 5.2.1992 tarih ve E.1990/22, K.1992/6 sayılı Kararı ile; yeniden
düzenleme: 18.5.1994- KHK 527/5 md.) Yeniden veya yer değiştirme suretiyle
yapılacak atamalarda; aile birimini muhafaza etmek bakımından kurumlar arasında
gerekli koordinasyon sağlanarak memur olan diğer eşin de isteği halinde ataması,
atamaya tabi tutulan memurun atandığı yere 74 ve 76 ncı maddelerde belirtilen
esaslar çerçevesinde yapılır. Yer değiştirme suretiyle atanmaya tabi memurun
atandığı yerde eşinin atanacağı teşkilatın bulunmaması ya da teşkilatı olmakla
birlikte niteliğine uygun münhal bir görev bulunmaması ve ilgilinin de talebi
halinde, bu personele eşinin görev süresi ile sınırlı olmak üzere aşağıdaki
şartlarda izin verilebilir.
(Değişik: 29.11.1984- KHK 243/13 md.; 9.4.1990- KHK 418/5 md.; iptal: Anayasa
Mahkemesinin 5.2.1992 tarih ve E.1990/22, K.1992/6 sayılı Kararı ile; yeniden
düzenleme: 18.5.1994- KHK 527/5 md.) Bu suretle izin verilenlere, aylık ve diğer
ödemelerine karşılık olarak, aylık (taban ve kıdem aylığı dahil), ek gösterge,
zam ve tazminatlarının kanuni kesintiler düşüldükten sonraki net miktarının,
eşleri;
a) Olağanüstü Hal Bölgesine dahil illerle bu illere mücavir olarak belirlenen
illerde görevli olanlara % 60'ı,
b) Kalkınmada 1 inci derecede öncelikli yörelerde görevli olanlara
%50'si,
c) Kalkınmada 2 nci derecede öncelikli yörelerde görevli olanlara %25'i,
kurumlarınca kadro tasarrufundan ödenir.
Eşleri diğer yörelerde görevli olanlar ise ücretsiz izinli sayılır.
(Ek Fıkra: 9.4.1990- KHK 418/5 md.; iptal: Anayasa Mahkemesinin 5.2.1992
tarih ve E.1990/22, K.1992/6 sayılı Kararı ile; yeniden düzenleme: 18.5.1994-
KHK 527/5 md.) Yukarıda sayılanların kadroları eşlerinin görevlendirme süresiyle
sınırlı olarak saklı tutulur. Ancak, bu süre memuriyet boyunca 4 yılı hiç bir
surette geçemez. Bunların kademe ilerlemesi; emeklilik ve diğer bütün hakları ve
yükümlülükleri devam eder. Ancak ücretsiz izin verilenlerin bu sürelerinin
emeklilikten sayılabilmesi için kesenek ve kurum karşılıklarının her ay
kendileri tarafından T.C. Emekli Sandığına yatırılması gerekir.
(Değişik: 29.11.1984- KHK 243/13 md.) Memurların atanamayacakları yerler ve
bu yerlerdeki görevler ile kurumların özellik arz eden görevlerine
atanabilmeleri için hangi kademelerde ne kadar hizmet etmeleri gerektiği ve yer
değiştirme ile ilgili atama esasları Devlet Personel Başkanlığınca hazırlanacak
bir yönetmelikle belirlenir. Kurumlar atamaya tabi olacak personeli için bu
yönetmelik esaslarına göre Devlet Personel Başkanlığının görüşünü almak
suretiyle bir personel ve atama planı hazırlar.
Karşılıklı Olarak Yer Değiştirme:
Madde 73- (Değişik: 31.7.1970- 1327/32 md.; 30.5.1974- KHK 12/1 md.; aynen
kabul: 15.5.1975- 1897/1 md.) Aynı Kurumun başka başka yerlerde bulunan aynı
sınıftaki memurları, karşılıklı olarak yer değiştirme suretiyle atanmalarını
isteyebilirler. Bu isteğin yerine getirilmesi atamaya yetkili amirlerince uygun
bulunmasına bağlıdır.
Memurların Bir Kurumdan Diğerine Nakilleri:
Madde 74- (Değişik: 31.7.1970- 1327/33 md.; 23.12.1972- KHK 2/1 md.;
30.5.1973- KHK 5/3 md.; 8.10.1973- KHK 8/4 md.; 30.5.1974- KHK /12;
değiştirilerek kabul: 15.5.1975- 1897/1 md.) Memurların bu Kanuna tabi kurumlar
arasında, kurumların muvafakatı ile kazanılmış hak dereceleri üzerinden veya 68
inci maddedeki esaslar çerçevesinde derece yükselmesi suretiyle, bulundukları
sınıftan veya öğrenim durumları itibariyle girebilecekleri sınıftan, bir kadroya
nakilleri mümkündür. Kazanılmış hak derecelerinin altındaki derecelere
atanabilmeleri için ise atanacakları kadro derecesi ile kazanılmış hak
dereceleri arasındaki farkın 3 dereceden çok olmaması ve memurların isteği de
şarttır.
Aşağı dereceye atananların 68 inci maddede yazılı süre kaydı aranmaksızın
eski derecelerine tekrar atanmaları caizdir.
Kazanılmış hak derecelerinden aşağı derecelere atananların aylık derece ve
kademeleri genel hükümlere göre tespit edilmekle beraber, atandıkları bu
derecelerde geçirdikleri süreler (kesenek ve karşılık farklarının kendileri
tarafından her ay T.C. Emekli Sandığına gönderilmesini kabul etmeleri şartiyle)
emeklilik yönünden eski derecelerinde değerlendirilir.
13.12.1960 tarihli ve 160 sayılı Kanunun 4 üncü maddesi kapsamına giren
kurumlarla bu Kanuna tabi kurumlar arasındaki nakillerde de yukarıdaki hükümler
uygulanır. Aynı kanunun 4 üncü maddesi kapsamına giren kurumlarda çalışıp 657
sayılı Kanuna tabi olmayan personelden, hizmete giriş dereceleri 36 ncı madde
ile tespit edilen giriş derecelerinin üzerinde olanların ilk ilerleme ve
yükselmeleri için kanuni bekleme sürelerine yukarıda yazılı dereceler arasındaki
sürelere tekabül eden süre kadar ilave edilir.1
Memurların Diğer Kurumlardan Bu Kanuna Tabi Kurumlara Geçmeleri:
Madde 75- (Mülga: 23.12.1972- KHK 2/5 md.)
Memurların Kurumlarınca Görevlerinin ve Yerlerinin Değiştirilmesi:
Madde 76- (Değişik: 23.12.1973- KHK 2/1 md.; 30.5.1973- KHK 5/4 md.;
30.5.1974- KHK 12/1 md.; aynen kabul: 15.5.1975- 1897/1 md.) Kurumlar, görev ve
unvan eşitliği gözetmeden kazanılmış hak aylık dereceleriyle memurları
bulundukları kadro derecelerine eşit veya 68 inci maddedeki esaslar çerçevesinde
daha üst, kurum içinde aynı veya başka yerlerdeki diğer kadrolara naklen
atayabilirler.
Memurlar istekleri ile, kurumlarında kazanılmış hak derecelerinin en çok üç
derece altında aynı veya başka yerlerdeki kadrolara atanabilirler.
Aşağı dereceye atananların 68 inci maddede yazılı süre kaydı aranmaksızın
eski derecelerine tekrar atanmaları mümkündür.
Kazanılmış hak derecelerinden aşağı derecelere atananların aylık derece ve
kademeleri genel hükümlere göre tespit edilmekle beraber, atandıkları bu
derecelerde geçirdikleri süreler (kesenek ve karşılık farklarının kendileri
tarafından her ay T.C. Emekli Sandığına gönderilmesini kabul etmeleri şartiyle)
emeklilik yönünden eski derecelerinde değerlendirilir.
Yabancı Bir Memleket veya Uluslararası Kuruluşta Hizmet Alma:
Madde 77- (Değişik: 31.7.1970- 1327/34 md.; 30.5.1974– KHK 12/1 md.;
değiştirilerek kabul: 15.5.1975- 1897/1 md.; 29.11.1984- KHK 243/14 md.;
23.12.1988- KHK 351/4 md.) Yabancı memleketlerde veya uluslararası kuruluşlarda,
kurumlarının muvafakatı ile görev alacak memurlara ilgili Bakanlığın teklifi ve
Başbakanın izni ile (her üç yılda bir Başbakan'ın izni alınmak kaydıyla)
memuriyeti süresince toplam yabancı memleketlerde on yıla, uluslararası
kuruluşlarda yirmibir yıla kadar maaşsız izin verilebilir.
Yukarıdaki fıkraya göre izin alan memurların kadro ile ilişkileri devam eder
ve yabancı memleketlerde veya uluslararası kuruluşlarda görevde geçen süreler
için emeklilik hakları 5434 sayılı Kanunun 31 inci maddesi hükümlerine uyulmak
kaydı ile saklı kalır.
Bu kimselerin görevlerine dönmek istemeleri halinde; bu Kanunun sınav veya
seçme ile ilgili hükümleri dikkate alınmak suretiyle, yabancı memleketlerde veya
uluslararası kuruluşlarda geçirdikleri hizmet sürelerinin her yılı bir kademe
ilerlemesine ve her 3 yılı bir derece yükselmesine esas olacak şekilde ve boş
kadro bulunduğu takdirde değerlendirilir.
Bilgilerini Artırmak Üzere Dış Memleketlere Gönderilme:
Madde 78- Mesleklerine ait öğrenimi bitirerek Devlet memurluğuna alınmış ve
asli memur olarak atanmış olanlardan mesleklerine ait hizmetlerde yetiştirilmek,
eğitilmek, bilgilerini artırmak veya staj yapmak üzere dış memleketlere:
a) Kurumlarınca açılacak seçme veya yarışma sınavlarında başarı
gösterenlere,
b) Dış burslara dayanılarak gönderilenlere,
iki yıla kadar ayrılma müsaadesi verilebilir.
Gerekirse bu süre en çok bir kat uzatılabilir.
Bilgilerini Artırmak İçin Yabancı Memleketlere Gönderilenlerin Hak ve
Yükümlülükleri:
Madde 79- (Değişik: 31.7.1970- 1327/35 md.; 28.7.1971- 1449/1 md.; 22.8.1989-
KHK 378 /2 md.; 18.5.1994- KHK 527/6 md.) 78 inci maddede yazılı olanlar
kadrolarında bırakılırlar. Kadro karşılığı sözleşme ile istihdam edilenlerin
sözleşmeleri devam eder ve (Şahsen özel burs sağlayan ve bu burstan istifade
etmesi için kurumlarınca kendilerine maaşsız izin verilmesi uygun görülenler
hariç) aylık ve diğer her türlü ödemeleri ile sözleşme ücretlerinin kanuni
kesintilerinden sonra kalan net tutarının % 60'ını kurumlarından alırlar.1
Bunların kademe ilerlemesi; emeklilik ve diğer bütün hakları ve yükümlülükleri
devam eder. İzin bitiminde yol süresi hariç 15 gün içinde görevlerine dönerler.
Bunlardan kurumlarınca kendilerine maaşsız izin verilmesi uygun görülenlerin bu
süreleri keseneklerinin ve karşılıklarının kendileri tarafından her ay T.C.
Emekli Sandığına gönderilmesini kabul etmeleri şartıyla emeklilik yönünden eski
derecelerinde değerlendirilir.
(Değişik fıkra: 22/08/1989 - KHK - 378/2 md.) Kurumlarınca gönderilenlere,
gittikleri ülkelerde sürekli görevle bulunan ve dokuzuncu derecenin birinci
kademesinden aylık alan meslek memurlarına ödenmekte olan yurtdışı aylığının
2/3’ü ödenir. (Değişik cümle: 17/09/2004 - 5234 S.K./1. md.) Şahsen özel burs
sağlayan ve bu burstan istifade etmesi için kendilerine maaşsız izin verilenler
ile Bakanlar Kurulunca kurumlar itibarıyla belirlenen kontenjan dışında
gönderilenler hariç olmak üzere, burslu gidenlerin aldıkları burs miktarları bu
miktarın altında ise aradaki fark kurumlarınca kendilerine ayrıca ödenir.
Bu suretle yapılacak fark ödeme, her türlü vergiden müstesnadır.
Sürelerinin bitiminde görevlerine başlamıyanlar çekilmiş sayılırlar. Bu
suretle çekilmiş sayılanlar aylık ve yol giderleri de dahil olmak üzere
kendilerine kurumlarca yapılmış bulunan bütün masrafları iki kat olarak ödemeye
mecburdurlar.
Görevlerine başlayıp da yükümlü bulundukları mecburi hizmetini bitirmeden
ayrılanlar veya bir ceza sebebi ile memurluktan çıkarılmış olanlar mecburi
hizmetlerinin eksik kalan kısmı ile orantılı miktarı iki kat olarak ödemek
zorundadırlar.
78 ve 79 uncu Maddelerin Uygulanmasını Düzenleyen Yönetmelik:
Madde 80- (Ek fıkra: 17/09/2004 - 5234 S.K./1. md.) Şahsen özel burs sağlayan
ve bu burstan istifade etmesi için kendilerine maaşsız izin verilenler dışında
her yıl yurt dışına gönderilebilecek Devlet memurlarının kurumlar itibarıyla
sayıları, Maliye Bakanlığının uygun görüşü alınmak suretiyle Devlet Personel
Başkanlığının teklifi üzerine Bakanlar Kurulu kararı ile belirlenir.
MİT mensupları hakkında yukarıdaki esaslar, Başbakan tarafından onaylanacak
bir talimatla belirtilir.
Silah Altına Alınma:
Madde 81- Hazarda ve seferde muvazzaflık hizmeti dışında silah altına alınan
Devlet memurları, silah altında bulundukları sürece izinli sayılırlar.
Terhis Edilenlerin Görevlerine Dönmeleri:
Madde 82- (Değişik: 23.12.1972- KHK 2/1 md.) Hazarda eğitim ve manevra
maksadiyle veya seferde muvazzaflık hizmeti dışında silah altına alınan
memurların terhislerinden sonra görevlerine başlamaları, 62 ve 63 üncü
maddelerin yer değiştirme suretiyle atamaya ilişkin hükümlerine tabidir.
Muvazzaf Askerliğe Ayrılan Memurların Terhislerinde Göreve Başlatılmaları
ile Muvazzaf Askerlikte Geçen Sürelerin Kademe ve Derece İntibaklarında
Değerlendirilmesi:
Madde 83- (Değişik: 31.7.1970- 1327/36 md.; 30.5.1974- KHK 12/1 md.;
15.5.1975- 1897/2 md.; 12.5.1982- 2670/26 md.) Devlet memuru iken muvazzaf
askerlik hizmetini yapmak üzere silah altına alınanlardan askerlik görevini
tamamlayıp memuriyete dönmek isteyenler, terhis tarihinden itibaren 30 gün
içinde kurumlarına başvurmak ve kurumları da başvurma tarihinden itibaren azami
30 gün içinde ilgilileri göreve başlatmak zorundadırlar.
Bunların muvazzaf askerlikte geçen süreleri muvazzaf askerliğe ayrıldıkları
sırada iktisap etmiş oldukları derecede kademe ilerlemesi yapılmak suretiyle
değerlendirilir. Bu gibilerin muvazzaf askerliğe ayrılmadan önce işgal ettikleri
kadroda kazandıkları kademe ilerlemeleri ayrıca gözönünde bulundurulur. Askerlik
öncesi kademe ilerlemeleri ile askerlikte geçen süre toplamının 3 yılı aşan
kısmı usulü dairesinde üst dereceye terfi ettikleri zaman bu derecede kademe
ilerlemesi yapılmak suretiyle değerlendirilir.
Muvazzaf Askerliğini Yaptıktan Sonra Devlet Memurluğuna Girenlerin Kademe
İntibakları:
Madde 84- (Değişik: 31.7.1970- 1327/37 md.) Muvazzaf askerlik görevini
yaptıktan sonra Devlet memurluğuna atananlar adaylık esaslarına tabi olurlar ve
muvazzaf askerlikte geçen süreleri asaletlerinin tasdikinden sonra kademe
ilerlemesi yapılmak ve sınav veya seçmeye tabi tutulmak suretiyle derece
yükseltilmesinde de değerlendirilir.
Seferde veya Talim ve Manevra İçin Hazarda Silah Altına Alınanların
Askerlik Sürelerinin Kademe ve Derece İntibakları:
Madde 85- (Değişik: 31.7.1970- 1327/38 md.) Devlet memurlarından muvazzaflık
hizmeti dışında talim ve manevra maksadiyle veya seferde silah altına
alınanların kademe ilerlemeleri devam eder. Bu süre içinde derece yükselmesi
gerektiğinde terhislerinden sonra açık kadro bulunması ve sınav veya seçmede
başarı göstermeleri şartiyle silah altında geçen süreleri yükselecekleri üst
derecenin kademelerinde dikkate alınır.
Vekalet Görevi ve Aylık Verilmesinin Şartları:
Madde 86- (Değişik: 31.7.1970- 1327/39 md.; 23.12.1972- KHK 2/1 md.;
30.5.1974- KHK 12/1 md.; değiştirilerek kabul: 15.5.1975- 1897/1 md.) Memurların
kanuni izin, geçici görev, disiplin cezası uygulaması veya görevden uzaklaştırma
nedenleriyle işlerinden geçici olarak ayrılmaları halinde yerlerine kurum
içinden veya diğer kurumlardan veya açıktan vekil atanabilir.
Bir görevin memurlar eliyle vekaleten yürütülmesi halinde aylıksız vekalet
asıldır.
Ancak, ilkokul öğretmenliği (Yaz tatili hariç), tabiplik, diş tabipliği,
eczacılık, (Ek ibare: 05.07.2005 tarihli R.G. ve 5371 sayılı Kanun) köy ve
beldelerdeki ebelik ve hemşirelik, mühendis ve mimarlık, veterinerlik, köy ve
kasaba imamlığına ait boş kadrolara açıktan vekil atanabilir.
Aynı kurumdan birinci fıkrada sayılan ayrılmalar dolayısiyle atanan vekil
memurlara vekalet görevinin 3 aydan fazla devam eden süresi için, kurum dışından
veya açıktan atananlarla kurum içinden ilkokul öğretmenliğine atanan öğretmenler
ile veznedarlık görevine atananlara göreve başladıkları tarihten itibaren
vekalet aylığı ödenir.
Bu Kanuna tabi kurumlarda çalışan veteriner hekim veya hayvan sağlık
memurları, veteriner hekim veya hayvan sağlık memuru bulunmayan belediyelerin
veterinerlik veya hayvan sağlık memurluğu hizmetlerini ifa etmek üzere bu
hizmetlerle ilgili kadrolara vekalet aylığı verilmek suretiyle
atanabilirler.
Yukarıda sayılan haller dışında, boş kadrolara ait görevler lüzum görüldüğü
takdirde memurlara ücretsiz olarak vekaleten gördürülebilir.
Bu Kanuna tabi kurumlarda, mali, nakdi ve ayni sorumluluğu bulunan saymanlık
kadrolarının boşalması halinde bu kadrolara işe başladıkları tarihten itibaren
vekalet aylığı verilmek suretiyle memurlar arasından atama yapılabilir.
İkinci Görev Yasağı:
Madde 87- (Değişik: 23.12.1972- KHK 2/1 md.; 30.5.1974– KHK 12/1 md.;
değiştirilerek kabul: 15.5.1975- 1897/1 md.)
Memurlara;
a) Bu Kanuna tabi kurumlarda,
b) Sermayesinin tamamı Devlet tarafından verilmek suretiyle kurulan iktisadi
kurumlar ile sermayesinin yarısından fazlası Devlete ait bankalarda,
c) Özel kanunlarla veya özel kanunların verdiği yetkiye dayanılarak kurulan
banka ve kuruluşlarda,
d) Yukarıdaki bentlerde yazılı idare, kuruluş ve bankalar tarafından
sermayelerinin yarısından fazlasına katılmak suretiyle kurulan kuruluşlarla
bunların aynı oranda katılmaları ile vücut bulan kurumlarda,
ikinci görev verilemez; bu kurumlardan her ne ad ile olursa olsun para
ödenemez ve yarar sağlanamaz.
Ancak, bu Kanunun memurlara ikinci görev verilmesini öngören hükümleri ile
hakem, tasfiye memuru ve bilirkişilere takdir olunan İl Genel Meclisi ve İl
Daimi Encümeni başkanları, özel kanunlarla kurulan ve asli görevlerinin devamı
niteliğinde olmayan çeşitli kurul, komisyon, heyet ve jüri çalışmalarına,
Üniversiteler, Akademiler, Türkiye ve Orta - Doğu Amme İdaresi Enstitüsü ve özel
kanunlarla kurulan araştırma kurumları tarafından idareyle ilgili olarak yapılan
inceleme ve araştırma çalışmalarına katılanlar için özel kanunlarınca gösterilen
veya bu Kanunlara dayanılarak tespit edilen ücretlerin ödenmesine ilişkin
hükümler saklıdır.
İkinci Görev Verilecek Memurlar ve Görevler:
Madde 88- (Değişik: 31.7.1970- 1327/40 md.; 23.12.1972- KHK 2/1 md.) Bu
Kanuna tabi kurumlarda çalışan Devlet memurlarına esas görevlerinin yanında;
A) Özel kanunlarla veya özel kanunların verdiği yetkiye dayanılarak memurlara
gördürülmesi öngörülen sürekli hizmetler,
B) Mesleki bilgisi ile ilgili olarak, hizmet olanakları elverişli bulunmak ve
atamaya yetkili amir tarafından uygun görülmek şartiyle;
1) (Değişik: 29.11.1984- KHK 243/15 md.) 87 nci maddede yazılı kurumların
tabiplikleri, diş tabiplikleri, eczacılıkları, kimyagerlikleri,
veterinerlikleri, avukatlıkları ile Adli Tıp Kurumu Uzmanlıkları,
2) Asıl görevlerinin bulunduğu bucak, ilçe ve zorunlu hallerde iller
belediyelerinin yüksek mühendis, mühendis, yüksek mimar ve mimarlarca
yürütülmesi gereken teknik hizmetleri,
ikinci görev olarak verilebilir.
(Değişik: 23.2.1995- KHK 547/8 md.) Asıl görevlerinin yanında;
a) Tabiplere; sağlık müdürlüğü, sağlık müdür yardımcılığı, baştabiplik ve
baştabip yardımcılığı,
b) Diş hekimlerine ve veterinerlere; meslekleri ile ilgili baştabiplik,
c) Veteriner, diş hekimi ve eczacılara; baştabip yardımcılığı,
d) Öğretmenlere; okul ve enstitü müdürlüğü, başyardımcılığı ve yardımcılığı
görevleri,
ikinci görev olarak yaptırılabilir.
Ders Görevi:
Madde 89- (Değişik: 31.7.1970- 1327/41 md.; 23.12.1972- KHK 2/1 md.;
3.4.1973- KHK 3/1 md.; 30.5.1974- KHK 12/1 md.; aynen kabul: 15.5.1975- 1897/1
md.) Her derecedeki eğitim ve öğretim kurumları ile Üniversite ve Akademi
(Askeri Akademiler dahil), okul, kurs veya yaygın eğitim yapan kurumlarda ve
benzeri kuruluşlarda öğretmen veya öğretim üyesi bulunmaması halinde
öğretmenlere, öğretim üyelerine veya diğer memurlara veyahut açıktan
atanacaklara ücret ile ek ders görevi verilebilir.
Ücretle okutulacak ders saatlerinin sayısı, ders görevi alacakların
nitelikleri ve diğer hususlar ilgili Bakanlığın teklifi ve Bakanlar Kurulunun
Kararı ile tespit olunur.
Birleşemeyecek Görevler:
Madde 90- (Değişik: 23.12.1972- KHK 2/1 md.) Devlet memurlarına, vekalet
görevi, ikinci görev veya ders görevlerinden ancak birisi verilebilir.
Öğretmenlerin idari görevi bu hükmün dışındadır. Bir memurun üstünde birden çok
ücretli vekalet görevi veya ikinci görev bulunamaz.
Kadroları Kaldırılan Devlet Memurları:
Madde 91- Kadrosu kaldırılmış olanların memurlukla ilgileri, emeklilik ve bu
Kanunda yazılı aylık ve aile ödeneği hakları ile yükümlülükleri devam eder.
Kadrosu kaldırılmış olan memurların, kendi kurumlarında veya başka kurumlarda
eski sınıflarındaki derecelerine eşit bir göreve atanmaları mecburidir;
atandıkları göreve başlamıyanlar memurluktan çekilmiş sayılırlar.
Kadro kaldırılması sebebiyle açıkta kalan memurlar varken, bunların sınıf ve
derecelerinde boşalacak kadrolara başkaları atanamaz.
(Ek Fıkra: 31.7.1970- 1327/42 md.) Kadrosunun kaldırılması sebebiyle açıkta
kalan memurlar 71 inci madde esaslarına uyulmak kaydiyle diğer bir sınıftaki
kadrolara da atanabilirler.
Memurluktan Çekilenlerin Yeniden Atanmaları:
Madde 92- (Değişik: 31.7.1970- 1327/43 md.; 30.5.1974- KHK 12/1 md.; aynen
kabul: 15.5.1995- 1897/1 md.; 12.5.1982- 2670/27 md.) İki defadan fazla olmamak
üzere memurluktan kendi istekleriyle çekilenlerden veya bu Kanun hükümlerine
göre çekilmiş sayılanlardan tekrar memurluğa dönmek isteyenler, ayrıldıkları
sınıfta boş kadro bulunmak ve bu sınıfın niteliklerini taşımak şartıyla
ayrıldıkları tarihte almakta oldukları aylık derecesine eşit bir derecenin aynı
kademesine veya 71 inci madde hükümlerine uyulmak suretiyle diğer bir sınıfta
eşit derecedeki kadrolara atanabilirler.
(Mülga ikinci fıkra: 29.11.1984- KHK 243/56 md.)
657 sayılı Kanuna tabi olmayan personelden kendi istekleri ile görevinden
çekilmiş olanlar, boş kadro bulunmak ve gireceği sınıfın niteliklerini taşımak
kaydı ile, bu Kanuna tabi kurumlardaki memuriyetlere atanabilirler.
Yasama görevinde veya bakan olarak geçirilen her yıl bir kademe ilerlemesi ve
her iki yıl bir derece yükselmesine esas olacak şekilde değerlendirilir.
Emeklilerin Yeniden Hizmete Alınması:
Madde 93- (Değişik: 31.7.1970- 1327/44 md.; 30.5.1974- KHK 12/1 md.;
değiştirilerek kabul: 15.5.1975- 1897/1 md.) T.C. Emekli Sandığı Kanunu
hükümlerine göre emekli olanlardan (5434 sayılı Kanunun 104 üncü maddesine göre
emeklilikle ilgili görevlere yeniden atanamayacaklar hariç) sınıfında yazılı
nitelikleri taşımakta bulunanlar Kanunun 92 nci maddesi hükümlerine göre
kurumlarda boş kadro bulunmak şartiyle yeniden memurluğa alınabilirler.
(Mülga ikinci fıkra: 12.5.1982- 2670/41 md.)
BÖLÜM: 4
Memurluğun Sona Ermesi
Çekilme:
Madde 94- Devlet memuru bağlı olduğu kuruma yazılı olarak müracaat etmek
suretiyle memurluktan çekilme isteğinde bulunabilir. (Ek: 31.7.1970- 1327/75
md.) Mezuniyetsiz veya kurumlarınca kabul edilen mazereti olmaksızın görevin
terk edilmesi ve bu terkin kesintisiz 10 gün devam etmesi halinde, yazılı
müracaat şartı aranmaksızın, çekilme isteğinde bulunulmuş sayılır.
Çekilmek isteyen memur yerine atanan kimsenin gelmesine veya çekilme
isteğinin kabulüne kadar görevine devam eder. Yerine atanan kimse bir aya kadar
gelmediği veya yerine bir vekil atanmadığı takdirde, üstüne haber vererek
görevini bırakabilir.
Olağanüstü mazeretle çekilenler, üstüne haber vermek şartiyle bir ay kaydına
tabi değildirler.
Çekilmede Devir ve Teslim Süresi:
Madde 95- Çekilen Devlet memurlarından devir ve teslim ile yükümlü olanlar,
bu işlemlerin sonuna kadar görevlerini bırakamazlar. Hizmet icaplarına göre
devir ve teslim işlemleri için gerekli süreler, yönetmelikte belirtilir.
Olağanüstü Yönetim Hallerinde Çekilme Usulü:
Madde 96- (Değişik: 29.11.1984- KHK 243/16 md.) Olağanüstü hal, sıkıyönetim,
seferberlik ve savaş hallerinde veya genel hayata müessir afetlere uğrayan
yerlerdeki Devlet memurları, yerine atanacaklar gelip işe başlamadıkça
görevlerini bırakamazlar.
Çekilen ve Çekilmiş Sayılanların Yeniden Atanmaları:
Madde 97- (Değişik: 23.12.1972- KHK 2/1 md.; 2.5.1982- 2670/28 md.;
29.11.1984- KHK 243/17 md.) Memurlardan mali ve cezai sorumlulukları saklı
kalmak üzere;
A) 94 üncü maddenin 2 nci ve 3 üncü fıkrasına uygun olarak memuriyetten
çekilenler altı ay geçmeden,
B) Bu Kanuna göre çekilmiş sayılanlar ile 94 üncü maddesinin 2 nci fıkrasına
uymadan görevlerinden ayrılanlar bir yıl geçmeden,
C) 95 inci maddede yazılı zorunluluklara uymayanlar 3 yıl geçmeden,
D) 96 ncı maddeye aykırı hareket edenler hiçbir surette,
Devlet memurluğuna alınamazlar.
Memurluğun Sona Ermesi:
Madde 98- Devlet memurlarının;
a) Bu Kanun hükümlerine göre memurluktan çıkarılması;
b) Memurluğa alınma şartlarından her hangi birini taşımadığının sonradan
anlaşılması veya memurlukları sırasında bu şartlardan her hangi birini
kaybetmesi;
c) Memurluktan çekilmesi;
ç) İstek, yaş haddi, malüllük ve sicil sebeplerinden biri ile emekliye
ayrılması;
d) Ölümü;
hallerinde memurluğu sona erer.
BÖLÜM: 5
Çalışma Saatleri, İzinler
Çalışma Saatleri:
Madde 99- (Değişik: 30.5.1974- KHK 12/1 md.; aynen kabul: 15.5.1975-
1897/1md.) Memurların haftalık çalışma süresi genel olarak 40 saattir.
Bu süre Cumartesi ve Pazar günleri tatil olmak üzere düzenlenir.
Ancak özel kanunlarla yahut bu Kanuna veya özel kanunlara dayanılarak
çıkarılacak tüzük ve yönetmeliklerle, kurumların ve hizmetlerin özellikleri
dikkate alınmak suretiyle farklı çalışma süreleri tespit olunabilir.
Bakanlar Kurulu, yurt dışı kuruluşlarda hizmetin gerektirdiği hallerde, hafta
tatilini Cumartesi ve Pazardan başka günler olarak tespit edebilir.
Günlük Çalışma Saatlerinin Tesbiti:
Madde 100- Günlük çalışmanın başlama ve bitme saatleri ile öğle dinlenme
süresi, bölgelerin ve hizmetin özelliklerine göre merkezde Başbakanlık Devlet
Personel Başkanlığının teklifi üzerine Bakanlar Kurulunca, illerde valiler
tarafından tesbit olunur.
Günün 24 Saatinde Devamlılık Gösteren Hizmetlerde Çalışma Saat ve Usulünün
Tesbiti:
Madde 101- Günün 24 saatinde devam